معرفی مختصر پوهنځی
پوهنځی شرعیات و قانون در سال ۱۳۸۸ هـ ش در چوکات پوهنتون سلام با تشکیل دو ديپارتمنت (تعلیمات اسلامی و فقه و قانون) تاسیس گردید، هدف از تاسيس این نهاد علمی تربیه و آموزش نسل جوان کشور می باشد تا آنان از لحاظ تخصص و تعهد متکی به خود شده، و در آبادی کشور در عرصه های مختلف زنده گی سهم بارز ایفا کنند. پوهنځی شرعیات و قانون باور دارد که پیشرفت و ترقی در ابعاد مختلف زنده گی با تربیه و آموزش با کیفیت و معیاری، و با التزام به ارزشهای دینی و ملی پیوند مستحکم دارد، و همچنان در عرصه تخصص خویش برای قشر جوان کشور با نظر داشت همه پرنسيپ ها و نو آوری های عصر نوین میخواهد، قیادت های متخصص و متعهد به سطح لیسانس و ماستر از قبیل: دانشمندان علوم شرعی، استادان متخصص، امامان مساجد، خطبای ورزیده، دعوتگران بیدار، قضات پاک، څارنوالان لائق، وکلای مدافع حقوق بشر، و متخصصین قانون را برای جامعه خویش تقدیم نمایند، و درین راستا از هیچ گونه سعی و تلاش دریغ نداشته و این کار را از وظایف و مکلفیت های مهم و اساسی خویش میداند.
همچنان قابل یاد آوری است که در دو تایم (صبحانه و شبانه) زمینه درسی برای محصلان مهیا میباشد. دوره تحصیل در مرحله لیسانس پوهنځی شرعیات و قانون، ۴ سال بوده و مشتمل بر هشت سمستر می باشد و در هر سال طبق لایحه وزارت تحصیلات عالی دو سمستر خوانده می شود، و مدت درسی یک سمستر ۱۶ هفته می باشد و بعد از ختم سمستر در سه هفته امتحان نهایی اخذ میگردد.
تغییرکریدت ها و تعداد مضامین در هر سمستر صورت میگیرد و در سمستر هشتم محصل مکلف به نوشتن بحث علمی (پایان نامه) می باشد، که مناقشه و ارزیابی آن از طرف هيئت مؤظف ديپارتمنت، و دفاع آن بصورت منظم طبق لایحه مونوگراف ها به پیش میرود، البته تهیه مونوگراف شرط اساسی فراغت از مرحله لیسانس شمرده میشود.
در این پوهنځی درس های نظری نسبت به درس های عملی و تطبیقی بیشتر بوده، و درس های عملی در تخریج احادیث، دایر نمودن محکمه های تمثیلی، سیمنارهای دعوتی، محاوره گروپی، سوال و جواب، مکلف ساختن محصلان به مطرح نمودن موضوع در صنف و کارخانگی در موضوعات مختلف صورت میگیرد، بناءً محور بودن محصل در بخش های نظری و تطبیقی اساس برای پوهنځی شرعیات و قانون می باشد.
دیدگاه و ماموریت پوهنځی
الف: دیدگاه:
پوهنځی شرعیات مصمم است تا به سطح ملی در عرصه تدریس، تحقیق و بالخصوص در تربیه کادرهای علمی و هدفمند بحیث یک نهاد نمونه یی وپیشگام تحصیلات عالی باشد تا از یک طرف نیازمندی های نظام تحصیلی و قضایی کشور را بر آورده سازد، و از طرف دیگر در قضایای اختلافی راه میانه و اعتدال را اختیار نموده جامعه را به شکل درست رهنمایی نماید.
ب: ماموریت:
پوهنځی شرعیات در حال حاضر از طریق تدریس، تحقیق و تقدیم خدمات تحصیلی به منظور رفع نیازمندی های فعلی جامعه و ترویج علم و دانش مصروف تربیۀ کادرهای متخصص، هدفمند و مبتکر در جامعه میباشد.
امید با در نظرداشت موارد فوق آماده تطبیق این دیدگاه بوده و برای اجرای رسالت و مأموریت این برنامه علمی به گونه دقیق و عملی اقدام نماییم.
بااحترام
رياست پوهنځی شرعيات
جمهوری اسلامی افغانستان
وزارت تحصیلات عالی
پوهنتون سلام
پوهنځی شرعيات و قانون
پلان استراتيژيک
پنج ساله
2019-202۳ م
1402 الی 1398 هـ ش
بسم الله الرحمن الرحيم
فهرست محتوایات
أهميت و مراحل طرح ريزی پلان استراتيژيک
۲/ مراحل طرح ریزی پلان استراتیژیک
مرحله اول: تشکیل کمیته برای طرح پلان
مرحله دوم: تحلیل و شناخت وضعیت پوهنځی
مرحله سوم: به تحریر در آوردن پلان
مرحله چهارم: اجرای استراتیژی و تصاویب
۳/نياز سنجی عمومی برای ايجاد پوهنځی شرعيات وقانون:
۶/ارزش های محوری پوهنځی شرعيات وقانون:
۹/محصلان مورد نظر پوهنځی شرعيات وقانون:
أهداف عمومی پوهنځی و برنامه استراتيژيک
۲/ ب: محور ها و یا أهداف استراتیژیک پنج ساله
۳/ استراتيژی ها و چگونکی رسیدن به أهداف پنج ساله
هدف دوم: انکشاف وتوسعه اکادمیک:
هدف سوم: معیاری سازی وارتقاء کیفیت تحصیل:
هدف چهارم: بلند بردن توانائی های تحصیلی،ریسرچ وتحقیق:
هدف پنجم: خدمات و تسهیلات لازم برای محصلان:
هدف ششم: سهم گیری در انکشاف جامعه:
هدف هفتم: استفاده از وسایل الیکترونیکی و تکنالوژی معلوماتی:
هدف هشتم: روابط با جامعه و محیط اکادمیک:
۴/مزایای کلیدی پلان استراتیژیک پنج ساله
تحليل و شناخت وضعيت فعلی پوهنځی
۳/ تحلیل و مطالعه عوامل محیطی(قوت، ضعف، فرصت و چالش ها):
۴/اولویت های پلان استراتیژیک پوهنځی
۲/:استراتیژی ها جهت رسیدن به دیدگاه
۳/ استراتیژی ها جهت رسیدن به مأموریت
۴/تدوین برنامه عملی (تهیه و ترتیب پلان عملیاتی و انکشافی سالانه پوهنځی)
پلان استراتیژیک وسیله است که نهاد های علمی وتحصیلی را در جهت انکشاف و شکوفائی ورسیدن به اهداف اکادمیک کمک و رهنمائی می نماید. بدون شک که این نوع پلانها وتصامیم برای پیشبرد کاری هراداره ضروری و لازم میباشد وهر فعالیت پلان شده بدون شک ثمر بخش بوده و پلان کننده رابه زود ترین فرصت و بشکل منظم وسهل به هدف نائل می کند، و مدیریت درست را تداوم می بخشد که از موفقیت های مهم اداره محسوب میگردد.
بدون شک همه اساسات و سیستم های اداری ، تعلیمی و تحصیلی کشور ما در طی چهار دهه جنگ متضررشد ویاهم قسماً از بین رفت، و درین عرصه مؤسسات تعلیمی ونهاد های تحصیلی کشور از همه بیشتر صدمه دیده و بیشترین اعضای کادر علمی و تخصصی، دانشمندان وافراد مسلکی مجبور به فرار از کشور شدند وعده ئی هم به اثر مجبوریت های روزگار رو به کارهای غیر مسلکی کردند اما حالاً که وضعیت سیاسی کشور به سوی استقرار در حرکت است، وقت آن فرا رسیده است که هر چیز درین کشور رنج دیده به مسیر طبیعی خود بر گردد. به همین منظور پوهنځی شرعیات وقانون در چوکات پوهنتون سلام مصمم است تا در تغیر عرصه تحصیلی وباز سازی کشور سهم بازری داشته باشد البته از الله متعال ارزو داریم که همه مارا توفیق عطا فرماید تا از طریق فراهم نمودن تحصیلات عالی و معیاری مورد خدمت و بازسازی جامعه و کشور خویش شویم و در ترقی و پیشرفت آن سهم فعال و بارز داشته باشیم.
درین بخش برای تهیه و ترتیب پلان استراتیژیک پوهنځی شرعیات نیاز است تا برخی از مفاهیم به طور مشخص تعریف شود که ذیلاً تذکر داده میشود.
برنامه: به مجموع اقدام های گفته میشود که به شکل آگاهانه تهیه شده و برای رسیدن به هدف خاص به اجراء گذاشته شود.
و به عبارت دیگر برنامه : نقشۀ راه برای بدست آوردن اهدافی است که تخصیص منابع ضروری، تقسیم اوقات، وضاحت عملکرد های دیگری را مشخص می سازد.
در تهیه و ترتیب برنامه باید به سوالات ذیل جواب داد!
چه چیزی، با چه هدفی، توسط چه کسی، در کجا، در چه مدت زمانی، با کدام منابع، با چه تاثیری و چگونه انجام می شود؟
استراتیژی: استراتیژی طرحی است که بر اساس یک طرز تفکر و اندیشه ويژه برای رسیدن به أهداف نهاد تدوین میشود.
و به عبارت دیگر استراتیژی: طرح جامعی است که هدف ها، پالیسی ها، برنامه ها، و هم پلانهای یک نهاد علمی را در یک قالب کلی و با هم پیوسته ترکیب می کند.
برنامۀ پلان استراتیژیک: عبارت از خلاصۀ مراحل طرح شده با اهداف کلی پوهنځی نسبت به اهداف دیپارتمنت ها است که به صورت جامع تدوین میشود.
برنامه ریزی پلان: برنامه ریزی علم و هنر مجموعه ای از تصامیم و اقدام های مدیریتی است که با توجه با عوامل محیطی برای رسیدن به أهداف تدوین، اجراء و ارزیابی می شود.
تدوین: تدوین یکی از مراحل برنامه ریزی استراتیژیک ، است که شامل تعیین، دیدگاه، مأموریت، ارزش ها، أهداف، تحلیل، عوامل محیطی (داخلی و خارجی) تعیین حالت استراتیژیک، انتخاب استراتیژی های ممکن، تعیین اولویت استراتیژی ها میشود.
اجراء: مرحلۀ دوم برنامه ریزی استراتیژیک، اجرای استراتیژی میباشد. که تعیین اولویت استراتیژیک، تعیین اهداف کوتاه مدت، برنامۀ عمل سالانه، تدوین بودجه، تدوین پالیسی های اجرایی و تخصیص منابع میشود.
ارزیابی: مرحلۀ سوم ارزیابی استراتیژی است که نیاز به ایجاد یک مکانیزم برای تطبیق عملکرد پوهنځی با معیار و پالیسی های وزارت تحصیلات عالی میباشد.
دیدگاه: ارمان و خط سیر فعالیت های پوهنځی را نشان میدهد و یا چیز های که پوهنځی میخواهد به شکل عینی و ملموس به دست اورد.
مأموریت: مقصود، دلیل و فلسفۀ وجودی پوهنځی را بیان می کند و یا مأموریت سندی است که یک پوهنځی را از سائر پوهنځی های مشابه متمایز مینماید.
هدف: عبارت از نقطه ای است که کوشش ها معطوف به رسیدن به آنها می شود. أهداف باید دست یافتنی و شیوۀ تحقق آنها نیز مشخص باشد.
ارزشها: اصول اعتقادی پوهنځی است که ارمانها و مأموریت بر مبنای آنها تدوین می شود. و یا اصولی است که رهنمود های مسیر حرکت و رشد، تصمیم گیری و رفتار ها در پوهنځی را ارائه میکند.
استراتيژی: عبارت از راه ها، فعالیت ها و روش های رسیدن به أهداف میباشد، که پس از مطالعه و تحلیل عوامل محیطی و تعیین حالت استراتيژیک تعیین میگردد.
عوامل داخلی و خارجی: یکی از ابزار های مناسب برای تطبیق است که زمینه ساز تعیین حالت استراتیژیک پوهنځی شده و راه را برای انتخاب مناسب ترین استراتیژیها مساعد می سازد.
نقطۀ قوت: عبارت از شایستگی ممتازی نسبت به رقباً باشد.
نقطۀ ضعف: عبارت از کمبود در امکانات، مهارتها و توانایی ها میباشد که به طور محسوس مانع عملکرد پوهنځی می شود.
فرصت: ظرفیت نهفته است که بهره گیری از آن، پوهنځی را در جهت مثبت رشد میدهد.
تهدید: میزان موفقیت نا مطلوب در محیط خارجی پوهنځی است و یا تهدید عمده در راه پوهنځی میباشد.
استراتیژی تهاجمی: با استفاده از نقاط قوت داخلی برای بهره برداری از فرصت های خارجی.
استراتیژی محافظه کارانه: بهره برداری از فرصت های موجود در محیط خارج برای تبدیلی نقاط ضعف داخلی.
استراتیژی رقابتی: از بین بردن تهدید های موجود در محیط خارج به اساس نقاط قوت پوهنځی.
استراتیژی تدافع: کم کردن نقاط ضعف داخلی و خودداری از تهدید های ناشی از محیط خارجی.
چهار چوب پلان استراتیژیک پوهنځی شرعیات و قانون در سه مرحله مطرح شده است که هر مرحله آن دارای مطالب مستقل بوده و قرار ذیل تذکر داده میشود:
مرحلة اول: مرحله تدوین پلان استراتيژیک
این مرحله حاوی مطالب ذیل میباشد.
1. مفاهیم و کلیات.
2. چهار چوب پلان استراتیژیک.
3. مراحل طرح ریزی پلان.
4. شناخت کلی پوهنځی با آغاز مقدمه.
5. معرفی مختصر پوهنځی.
6. فعالیت های پوهنځی.
7. دیدگاه و مأموریت.
8. ارزشهای پوهنځی.
9. شناخت استادان، محصلان و دیپارتمنت ها
10. أهداف عمومی و أهداف استراتیژیک پنج ساله
11. استراتیژی ها و چگونگی رسیدن به أهداف
12. مزایای کلیدی پلان
13. چالش ها
14. تحلیل و شناخت وضعیت فعلی پوهنځی، ما کی هستیم؟ ما فعلاً در کجا قرار داریم؟
15. تحلیل و مطالعۀ عوامل محیطی (قوت، ضعف، فرصت ها وچالش ها)
16. اولویت های پلان.
مرحلة دوم: مرحله استراتیژی ها
این مرحله مشتمل بر مطالب ذیل میباشد.
1. أهداف اجمالی
2. استراتیژی ها جهت رسیدن به دیدگاه
3. استراتیژی ها جهت رسیدن به مأموریت
4. تدوین برنامۀ عمل (پلان کاری سالانه)
مرحلة سوم: ارزیابی استراتیژی ها
درین مرحله مبانی استراتیژی ها، شاخص های ارزیابی، عملکرد انسانی و اقدامات اصلاحی بشکل مختصر تذکر داده شده است ودر آخر نتیجه گیری پلان درج میباشد.
طرح پلان استراتیژیک پوهنځی شرعیات وقانون یک گام بسیار ارزنده و حیاتی در ارايه خدمات با کیفیت تحصیلی برای قشر جوان و تحصیل کردة کشور بوده و ادارة پوهنځی را قادر میسازد تا مسیر تعیین شدة خود را برای رسیدن به اهداف ومقاصد خویش بصورت دقیق تعقیب و ادامه دهد، به تعهدات خود جامه عمل پوشانیده و در راه رشد وانکشاف تحصیلی، و اجتماعی نقش مثبت ایفاء نماید. این پلان مسیر پوهنځی شرعیات وقانون را مشخص می سازد که از کجا میخواهد به کجا برود؟ و چه میخواهد بدست بیاورد. بناءاً پلان نقش حیاتی برای هر نهاد علمی و تحصیلی دارد.
تهیه و ترتیب پلان استراتیژیک از جمله کارهای مهم و اساسی یک نهاد است که وقت طولانی تر برای دقت می خواهد. واگر به شکل درست و دقیق انجام نیابد، نتیجه یی درپی نخواهد داشت. بناءً وقتی فیصله گردید که پوهنځی شرعیات وقانون باید پلان استراتیژیک خویش را به شکل معیاری در روشنی پلان استراتیژیک پوهنتون سلام آماده نموده و غرض اخذ تائید به معاونیت محترم علمی ارسال نماید. پوهنځی شرعیات وقانون طرحی را به عنوان پلان تهیه و ترتیب نمود که شامل مراحل ذیل می باشد.
پوهنځی شرعیات و قانون غرض تهیه و ترتیب پلان استراتیژیک کمیته ای را تشکیل نموده که اعضای آن قرار ذیل میباشد.
1. فضل الله قانت ریس پوهنځی مسؤل کمیته
2. وزیرمحمد سعیدی آمردیپارتمنت فقه وقانون عضو
3. شکرالله مخلص آمردیپارتمنت تعلیمات اسلامی عضو
4. حسبان الله متوکل آمردیپارتمنت ثقافت اسلامی عضو
5. پرویز ستانکزی مسول ارتقاء کیفیت و اعتباردهی عضو
کارهای که در این مرحله صورت گرفته است:
1. دائرنمودن جلسات شورای علمی پوهنځی برای پیشنهاد اعضاء کمیتة پلان.
2. جلسات برای چگونگی آغاز و توزیع و جمع آوری مواد خام پلان استراتیژیک.
3. برقراری ارتباط با مراجع و اشخاصیکه نظریات شان در تهیه و ترتیب پلان استراتیژیک ضروری پنداشته میشد.
4. چهار نوع سوال نامه برای جمع آوری نظریات تهیه گردید. یکی برای محصلان وکارمندان. دومی برای اساتید، سومی برای افراد مسلکی خارج اداره پوهنځی، چهارمی برای افراد مسلکی و رؤسای پوهنځی ها داخل پوهنتون.
یکی از ضرورت های اساسی پلان استراتیژیک تحلیل و شناخت وضعیت موجوده پوهنځی شرعیات وقانون می باشد، که حاوی موارد ذیل است:
1- شناخت ومشخص کردن عوامل محیطی خارجی مؤثر بالای پوهنځی)تعیین فرصت ها و چالش ها(، در هر سطحی که باشند باید تعیین گردد.
2- شناخت ومشخص کردن عوامل داخلی مؤثر بالای پوهنځی )نقاط قوت و ضعف( در هر سطحی که باشند باید تعیین گردد.
3- تجزیه وتحلیل نقاط قوت و ضعف، فرصت ها و چالش ها .
کارهای که در این مرحله صورت گرفته است:
در این مرحله کمیتۀ پلان استراتیژیک پوهنځی فعالیت های گسترده را به راه انداخت، که خلاصه آن قرار ذیل میباشد:
1. جمع آوری نظریات:
1- جمع آوری نظریات محصلین و کارمندان اداری به ارتباط پلان ی که در سوالنامه توزیع گردیده بود.
2- جمع آوری نظریات اساتید واهل نظر از طریق سوالنامه ای که توزیع گردیده بود.
3- جمع آوری نظریات اهل خبره خارج اداره پوهنځی که در سوال نامه توزیع گردیده بود.
2. تدویرجلسات برای تحلیل نظریات جمع آوری شده.
3. تعیین استراتیژی های مختلف و تعیین موقعیت و وضعیت فعلی پوهنځی.
در مرحلۀ سوم در روشنی دیدگاه، ماموریت، ارزش ها و اهداف از قبل تعیین شدة پوهنځی شرعیات وقانون می بایست از طریق تحلیل عوامل محیطی (داخلی وخارجی) وضعیت استراتیژیک پوهنځی تعیین می شد، استراتیژی های ممکن انتخاب، مجالات و عرصه های مورد نیاز برای طرح پلان گذاری مشخص می شدند، که در نتیجۀ جر و بحث های زیاد ودر روشنی برنامه استراتیژیک وزارت تحصیلات عالی ونظر به موقعیت استراتیژیک پوهنتون و نیازهای مرحله فعلی به نقاط ذیل توافق حاصل شد.
کارهای که درین مرحله صورت گرفته است.
1. تعیین اولویت های استراتیژیک برای پلان استراتیژیک .
2. اهداف تفصیلی برای پنج سال آینده مشخص گردید.
3. نشاندهی و تعیین شاخص های کاری.
4. برای به دست آوردن اهداف پنج ساله فعالیت های تفصیلی وضع گردید.
کار های که در این مرحله صورت گرفته است:
5. جلسات متعدد کمیته پلان استراتیژیک.
6. نهایی سازی عرصه های پلان در کمیته پلان استراتیژیک.
7. نهایی سازی فعالیت ها برای به دست آوردن اهداف پلان استراتیژیک در کمیته پلان استراتیژیک.
1. بخاطر تحقق اهداف پلان استراتیژیک، پلان سالانه پوهنځی ترتیب داده شد.
2. همه مراحل تطبیق پلان سالانه بخاطر تأمین اهداف پلان استراتیژیک به تفکیک زمانی، بودیجه، منابع بشری وغیره تعیین گردید.
کارهای که در این مرحله صورت گرفته است:
1. دائرنمودن مجالس متعدد برای تدوین پلان سالانة پوهنځی.
2. برداشتن گام های مهم برای اجرائی سازی پلان استراتیژیک.
3. تقدیم نمودن گذارش های تطبیقی ربع وار و سمستروار به مراجع ذی ربط .
الحمدلله رب العالمين والصلاة والسلام علی معلم الخير و امام المتقين و علی آله و اصحابه اجمعين.
وبعد: این سند رسمی، ((پلان پنج ساله)) پوهنځی شرعیات وقانون وسیله ای است که ما را در جهت انکشاف و توسعه علمی و تحصیلی و رسیدن به اهداف عالی اکادمیک کمک و رهنمائی می نماید.
بدون شک وجود طرح و پلان کاری برای پیش برد کار هر اداره امری ضروری می باشد، و هر فعالیت پلان شده ثمر بخش بوده، زودتر و با سهولت به هدف می رسد و مدیریت درست را تداوم می بخشد، که از موفقیت های مهم اداره محسوب میگردد.
این پلان با در نظر داشت تحولات تحصیلی معاصر در جهان و مطابق با معیارها، قوانین، مقررات و پلان استراتيژیک پوهنتون سلام ساخته شده است که بعد ازین، پوهنځی شرعیات وقانون سعی خواهد کرد مطابق با این پلان تمام فعالیت های اکادمیک و اداری خویش را تنظیم نموده به إجراء گذارد.
امیدواریم الله متعال در جهت تطبیق آن ما را توفیق عنایت فرماید و این سند رهنمودی خوب برای ارتقاء دانش و توسعه و انکشاف ظرفیت های تحصیلی این پوهنځی گردد، تا در آینده نزدیک بتوفیق پروردگار مصدر خدمات بیشتر و خوب تر در جامعه باشد.
رياست پوهنځی شرعیات وقانون
پوهنځی شرعیات و قانون در سال ۱۳۸۸ هـ ش در چوکات پوهنتون سلام با تشکیل دو ديپارتمنت (تعلیمات اسلامی و فقه و قانون) تاسیس گردید، هدف از تاسيس این نهاد علمی تربیه و آموزش نسل جوان کشور می باشد تا آنان از لحاظ تخصص و تعهد متکی به خود شده، و در آبادی کشور در عرصه های مختلف زنده گی سهم بارز ایفا کنند. پوهنځی شرعیات و قانون باور دارد که پیشرفت و ترقی در ابعاد مختلف زنده گی با تربیه و آموزش با کیفیت و معیاری، و با التزام به ارزشهای دینی و ملی پیوند مستحکم دارد، و همچنان در عرصه تخصص خویش برای قشر جوان کشور (بخش ذکور و اناث) با نظر داشت همه پرنسيپ ها و نو آوری های عصر نوین میخواهد، قیادت های متخصص و متعهد به سطح لیسانس و ماستر از قبیل: دانشمندان علوم شرعی، استادان متخصص، امامان مساجد، خطبای ورزیده، دعوتگران بیدار، قضات پاک، څارنوالان لائق، وکلای مدافع حقوق بشر، و متخصصین قانون را برای جامعه خویش تقدیم نمایند، و درین راستا از هیچ گونه سعی و تلاش دریغ نداشته و این کار را از وظایف و مکلفیت های مهم و اساسی خویش میداند.
همچنان قابل یاد آوری است که در وضعیت کنونی پوهنځی شرعیات و قانون بقدر کافی محصل دارد که ۳۵ ٪ آنرا محصلان ذکور و ۶۵ ٪ آنرا محصلات اناث تشکیل میدهد و در سه تایم (صبحانه، ظهرانه، شبانه) زمینه درسی برای محصلان با صنوف و تعمیر جداگانه برای طبقه ذکور و اناث مهیا میباشد.
دوره تحصیل در مرحله لیسانس پوهنځی شرعیات و قانون، ۴ سال بوده و مشتمل بر هشت سمستر می باشد و در هر سال طبق لایحه وزارت تحصیلات عالی دو سمستر خوانده می شود، و مدت درسی یک سمستر ۱۶ هفته می باشد و بعد از ختم سمستر در سه هفته امتحان نهایی اخذ میگردد.
تغییرکریدت ها و تعداد مضامین در هر سمستر صورت میگیرد و در سمستر هشتم محصل مکلف به نوشتن بحث علمی (پایان نامه) می باشد، که مناقشه و ارزیابی آن از طرف هيئت مؤظف ديپارتمنت، و دفاع آن بصورت منظم طبق لایحه مونوگراف ها به پیش میرود، البته تهیه مونوگراف شرط اساسی فراغت از مرحله لیسانس شمرده میشود.
در این پوهنځی درس های نظری نسبت به درس های عملی و تطبیقی بیشتر بوده، و درس های عملی در تخریج احادیث، دایر نمودن محکمه های تمثیلی، سیمنارهای دعوتی، محاوره گروپی، سوال و جواب، مکلف ساختن محصلان به مطرح نمودن موضوع در صنف و کارخانگی در موضوعات مختلف صورت میگیرد، بناءً محور بودن محصل در بخش های نظری و تطبیقی اساس برای پوهنځی شرعیات و قانون می باشد.
پوهنځی شرعیات وقانون در پوهنتون سلام جهت رفع نیازهای ذیل تأسيس گرديده است:
• اکثریت جوانان عزیز ما که از مکاتب، مدارس و لیسه ها فارغ میگردند، به دلیل محدود بودن ظرفیت جذب در نهادهای عالی دولتی و مشکلات اقتصادی نمی توانند تحصیلات عالی خویش را در داخل و بیرون از کشور ادامه دهند. این در حالیست که جامعه ما به کادرهای علمی و مسلکی در عرصه های قضاء، افتاء، دعوت، امامت، تدريس، خطابت، مسائل حقوقی و عدلی و قضایای فقهی نیاز جدی دارد، جهت بر آورده ساختن نیاز مندی های متذکره و تخفیف بار اقتصادی که در نتیجه تحصیلات عالی در بیرون از کشور بر جامعه ما وارد می شود، پوهنځی شرعیات وقانون پا به عرصه وجود گذاشت.
• از سوی دیگر کشور ما به یک قشر علمی و متخصص نیاز جدی دارد، قشری که بتواند نظام قضائی و عدلی کشور را با شیوه های علمی، مسلکی و دقیق طبق نیازهای مبرم جامعه تحلیل و ارزیابی نموده و تغییرات لازم را جهت اصلاح و تطبیق آن پیشنهاد نماید.
• تربیت متخصصین علوم شرعی که منهج وسطیت و اعتدال اسلام را بشناسند تا بتوانند با اختلافات فقهی، و با تفسیرات مختلف نصوص شرعی تعامل درست نموده زمینه و فضای همزيستی میان مکاتب فقهی و فکری مختلف را در کشور میسر سازند.
• همچنان زمینه سازی برای تربیت نسل جوان در بخش های مختلف که امنیت و آبادی کشور را تحقق می بخشد، از نیازهای مبرم ایجاد پوهنځی شرعیات وقانون بشمار میرود.
1. مدیریت و رهبری درست از پوهنځی
2. دایر کردن مجالس علمی پوهنځی و اشتراک در مجالس دیپارتمنت ها و کمیته های فرعی.
3. نظارت از تطبیق مقرره ها و لوایح وزارت و پوهنتون.
4. تنظیم امور اکادمیک.
5. ارائه و تقدیم گزارش از فعالیت های پوهنځی به ریاست پوهنتون.
6. پلان گزاری و انکشاف دراز مدت پوهنځی و اتخاذ استراتیژی های درسی نظر به اهداف تعین شدۀ پوهنځی.
7. تشخیص مشکلات پوهنځی و تلاش برای حل آن.
8. رسیدگی به مشکلات استادان، محصلان و کارمندان اداری.
9. استخدام استادان مورد نیاز طبق لوائح و مقررات پوهنځی.
10. تهیه و ترتیب گزارش علمی سمستر وار به معاونیت علمی.
11. نظارت از فعالیت های مدیریت تدریسی مطابق پلان تهیه شده.
12. نظارت از ارزیابی های گوناگون و همکاری با مدیریت ارتقای کیفیت.
13. مراقبت از انجام تحقیقات استادان و ارجاع آن به مرکز تحقیقات.
14. نظارت از تطبیق مفردات درسی در جریان هر سمستر.
15. نظارت از صحنۀ امتحانات و از حضور و غیاب اساتید.
16. رسیدگی به تدویر کانفرانس ها، سیمینار ها، محاکم تمثیلی و سیر های علمی.
17. نظارت از تطبیق پلان های عملیاتی و بهبود تدریس استادان.
18. نظارت از جریان مجالس دفاعیۀ مونوگراف ها.
19. نظارت از تطبیق منابع درسی مقرره.
20. حضور در مجالس علمی پوهنتون.
21. اجرای تفاهمنامه ها با برخی از نهاد های علمی و اکادمیک دولتی و خصوصی.
22. سهم گیری در خدمات عام المنفعت به سطح جامعه.
پوهنځی شرعیات و قانون مصمم است تا بسطح ملی در عرصه تدریس وتحقیق و بالخصوص در تربیه کادرهای علمی و هدفمند بحیث یک نهاد نمونه ای وپیشگام تحصیلات عالی باشد. تا از یک طرف نیازمندی های نظام تحصیلی و قضائی کشور را بر آورده سازد، و از طرف دیگر در قضایای اختلافی راه وسطی و اعتدال را اختیار نموده جامعه را بشکل درست رهنمائی نماید.
پوهنځی در حال حاضر از طریق تدریس، تحقیق و تقدیم خدمات تحصیلی به منظور رفع نیازمندی های فعلی جامعه و ترویج علم و دانش مصروف تربیۀ کادرهای متخصص، هدفمند و مبتکر در جامعه میباشد.
پوهنځی شرعیات وقانون به ارزش های محوری که ذیلاً تذکر داده میشود در تمام امور اکادمیک، توسعوی و انکشافی و هم چنان در ساختار داخلی خویش وفادار میباشد:
1. احترام به ارزش های اسلامی: پوهنځی شرعیات وقانون درهمه امور خویش به ارزش های اسلامی ودینی متعهد بوده وخواهان پیوند دادن این ارزشها به ارزشها ی علمی می باشد.
2. شورائیت پوهنځی شرعیات وقانون از مرجع ادنی الی مرجع اعلی: پوهنځی شرعیات وقانون درتمام امور و درهمه سطوح متعهد به نظام شورایی بوده و آن را یک اصل کاری خویش می داند.
3. مسئولیت پذیری: احساس وتحمل مسؤلیت در قبال خود، جامعه وعموم مردم از ارزش های اساسی پوهنځی شرعیات وقانون است.
4. احترام متقابل: اداره پوهنځی شرعیات وقانون احترام به همه افراد جامعه را از وجایب و مسئولیت های هرفرد منسوب به این نهاد می داند.
5. محاسبه و شفافیت: پوهنځی شرعیات وقانون در تمام امور اکادمیک، استادان، محصلان و تمام منسوبین خود با شفافیت کامل تعامل داشته وازطریق یک میکانیزم واضح و روشن پابند به محاسبه متبادل می باشد.
6. آزادی اکادمیک: اداره پوهنځی شرعیات وقانون در چهارچوب قوانین و لوایح به آزادی های اکادمیک باور دارد و حق مصادره هیچگونه نظریه علمی را جز از راه مناقشه علمی نه به خود و نه به کسی دیگری اجازه می دهد.
7. تمییز و برتری: اداره پوهنځی شرعیات وقانون به انجام دادن با کیفیت بهترکارها وبه تمییز وبرتری یقین کامل دارد.
8. ابتکار: اداره پوهنځی شرعیات وقانون در عرصه های تحقیق، تدریس و مدیریت ، راه حل های ابتکاری را تشویق می کند، از افراد هدفمند و دارای نظریات مبتکرانه و طرح های ابتکاری تقدیر می نماید.
9. شخصیت سازی: اداره پوهنځی شرعیات وقانون برای آینده کشور شخصیت سازی می کند و افرادی را که دارای استعدادو مواهب رهبری باشد تشویق و همکاری میکند.
10. عدالت: اداره پوهنځی شرعیات وقانون در همه قضایا، مخصوصاً در بخش توظیف و استخدام به انصاف و عدالت باور دارد و به همه افراد واجد شرایط فرصت یکسان فراهم می کند وفقط قابلیت ذاتی را معیار استخدام و توظیف می داند.
11. آینده نگری: اداره پوهنځی شرعیات وقانون همواره به آینده نگری تاکید می کند و همیشه پلان هایش را با دید وسیع و روشن مبتنی می سازد.
12. کیفیت: پوهنځی شرعیات وقانون در بخش پلان گذاری ها، پالیسی ها و تطبیق آن همیشه در جستجوی کیفیت عالی و بهتر بوده و خودرا به دریافت آن مکلف دانسته وبرای رسیدن به آن تلاش می کند.
13. وطن دوستی: پوهنځی شرعیات وقانون بیدار سازی ،حس وطن دوستی را در افکار نسل دانش جو، یکی از ارزشهای خود می داند و متعهد به تقویه این احساس در روح وروان تمام افراد جامعه است.
14. کارگروهی: پوهنځی فرهنگ کار گروهی را ترویج می دهد.
استاد عنصر اساسی و محور اصلی نهاد های تعلیمی وتربیتی به ویژه مراکز علیای تحصیلی وتحقیقی، به شمار می رود و بدون شک رمز پیروزی موثریت ومثمریت نهادهای علمی در داشتن استادان ورزیده مسلکی،متعهد ومتخصص نهفته است.ولله الحمد پوهنځی شرعیات وقانون دارای کادر علمی، مجرب و آزموده که دارای اسناد و مدارک علمی به درجه دکتورا و ماستری می باشند است البته در وقت ضرورت از استادان که به درجه لیسانس میباشند نیز استفاده صورت می گیرد، در پوهنځی شرعیات وقانون درهمه دیپارتمنت ها استادان بشکل دائمی وقراردادی از بخش ذکور واناث جذب واستخدام شده اند که تعداد دائمی آن (17) تن و تعداد قراردادی آن به (89) تن میرسد که تفصیل آن قرار ذیل میباشد.
|
شماره |
تعداد استادان دیپارتمنت فقه وقانون |
تعداد استادان دیپارتمت تعلیمات اسلامی |
تعداد استادان ثقافت اسلامی |
تعداد استادان زبان عربی |
جمله |
|
|
۱ |
دائمی |
5 |
7 |
3 |
2 |
17 |
|
۲ |
قراردادی |
26 |
42 |
15 |
6 |
89 |
|
۳ |
دکتور |
4 |
7 |
1 |
3 |
15 |
|
۴ |
ماستر |
24 |
35 |
11 |
4 |
74 |
|
۵ |
لیسانس |
3 |
7 |
6 |
1 |
17 |
|
۶ |
|
|
|
|
|
|
ملاحظه: باید تذکر نمايیم که جذب استادان در پوهنځی از هر دوجنس (ذکور واناث) میباشد که تعداد استادان بخش اناث جمله به(17) تن میرسد.
تعداد محصلان پوهنځی شرعیات وقانون همه ساله رو به افزایش است واین خود نمایانگر اعتماد جامعه بالای پوهنځی میباشند، هرچند تحلیلگران حدس می زدند که بعد از سال 2015- م که کمک های مالی کشور های خارجی کاهش پیدا می کند شاید مردم توانائی پیشبرد دروس در پوهنتونها و پوهنځی های خصوصی را نداشته باشند، اما مراجعه و افزایش روز افزون محصلان به پوهنتون ها و موسسات خصوصی وخاصتاً پوهنځی شرعیات و قانون پوهنتون سلام عکس این تخمین را به اثبات رسانیده. وقابل تذکر است که مجزا بودن تعمیر بخش اناث و برنامه های ویژه به گونه جداگانه برای قشر اناث وایجاد محیط سالم ومصئون همواره افزایش یافته است با افزایش محصلان استخدام استادان نیز اضافه شده است جدول ذيل با تناسب درست میان استاد و محصل تنظیم شده که تفصیل آن قرار ذیل میباشند.
|
سال |
ذکور |
اناث |
تعداد مجموعی محصلان |
تعداد استادان |
نسبت |
|
۱۳۹۵ |
58 |
217 |
275 |
83 |
|
|
۱۳۹۶ |
80 |
155 |
235 |
85 |
|
|
۱۳۹۷ |
96 |
186 |
282 |
99 |
|
|
۱۳۹۸ |
40 |
80 |
120 |
106 |
|
15. تعداد محصلان به اساسی سمستر: جدول ذیل افزایش تدریجی محصلان ذکور واناث رابه شکل سمستروار و نیز اعتماد روز افزون قشر اناث را بالای پوهنځی نشان میدهد.
|
شماره |
سمستر وسال |
ذکور |
اناث |
مجموعه |
ملاحظات |
|
۱ |
بهاری ۱۳۹4 |
93 |
197 |
290 |
|
|
۲ |
خزانی۱۳۹4 |
29 |
48 |
77 |
|
|
۳ |
بهاری ۱۳۹5 |
97 |
158 |
255 |
|
|
۴ |
خزانی۱۳۹5 |
14 |
25 |
39 |
|
|
۵ |
بهاری ۱۳۹6 |
83 |
153 |
236 |
|
|
۶ |
خزانی۱۳۹6 |
25 |
50 |
75 |
|
|
۷ |
بهاری ۱۳۹7 |
89 |
184 |
273 |
|
|
۸ |
خزانی۱۳۹7 |
40 |
100 |
140 |
|
|
9 |
بهاری ۱۳۹۸ |
63 |
148 |
212 |
|
|
10 |
خزانی۱۳۹۸ |
40 |
80 |
120 |
|
1. فارغان صنوف دوازدهم
2. فارغان صنوف چهاردهم از دارالعلوم های مختلف ودارالمعلمین های رسمی دولت ونهاد های خصوصی تایید شده وزارت معارف.
3. فارغان پوهنځی های شرعیات پوهنتون های دولتی وغیردولتی که اسناد دوره لیسانس به دست دارند وعلاقه به تحصیلات بالاتر از لیسانس (دوره ماستری ) را دارند.
محصلان مورد نظر و تقدیم به جامعه:
1. دیپارتمنت فقه وقانون : بتعداد (148) تن محصلین در رشته متذکره در بخش اناث وذکور به درجه لیسانس در سال ۱۳۹۸ به جامعه تقدیم خواهند شد.
2. دیپارتمنت تعلیمات اسلامی: بتعداد (155) تن محصلین بخش ذکور واناث در رشته متذکره به درجه لیسانس ۱۳۹۸ به جامعه تقدیم خواهند شد.
3. دیپارتمنت ثقافت اسلامی و زبان عربی از جمله دیپارتمنت های فارغ ده نیست اما بشکل عمومی تدریس برخی مضامین پوهنتون شمول را برعهده دارند که مصدر خدمت به جامعه ما است.
4. به تعداد (۸) تن از محصلان پوهنځی شرعیات وقانون در بخش ماستری در بیرون کشور مصروف تحصیلات عالی میباشند که حین بازگشت مصدر خدمت جامعه میگردند.
پوهنځی شرعیات وقانون دیپارتمنت فقه وقانون را به منظور تربیه ،آموزش ومهارت های مسلکی و تخصصی درعرصه تحصیلات عالی ایجاد نموده است.هدف پوهنځی شرعیات وقانون از تاسیس دیپارتمنت فقه وقانون سرمایه گذاری درتقدیم افراد مسلکی و تخصصی به جامعه بشکل متداوم در عرصه قضاء ، افتاء مسایل حقوقی،عدلی وقضایای فقهی میباشد تا ممد انکشاف جامعه در عرصه های متذکره باشیم ومصدر خدمت برای هموطنان خویش بگردیم.پوهنځی شرعیات وقانون جهت غنی سازی نصاب درسی دیپارتمنت یک نیازسنجی همه جانبه را با افراد وجهات مختلف انجام داده و نظریات شان را در مورد نصاب درسی دیپارتمنت فقه وقانون أخذ نموده تا از تجارب علمی ومسلکی شان دیپارتمنت بهرمند شود.
ديپارتمنت فقه وقانون در مجموع ۱۵۲ کریدت از مضامین اساسی، اختصاصی، پوهنتون شمول عمومی و اختیاری مطابق لائحه وزارت جلیله تحصیلات عالی را دارا می باشد. که فیصدی مضامین اساسی ۳۰ ٪، اختصاصی ۵۰ ٪ عمومی و اختیاری ۲۰ ٪ میباشد مجموعه کریدت متذکره در هشت سمستر دوره لیسانس توسط استادان متخصص و مسلکی تدریس میگردد.
اهداف عمومی دیپارتمنت فقه وقانون :
1) تقدیم نمودن علمای به جامعه افغانی که بصورت عموم فهم درست از اسلام داشته باشند وبصورت خاص درساحه تخصصی خود( فقه، اصول فقه و حقوق) آگاهی عمیق داشته باشند
2) آماده ساختن علمای که از راه تحقیقات معیاری در ساحه تخصصی مربوط خویش رهنمایی جامعه را بدوش بگیرند.
3) تقدیم نمودن کادرهای تخصصی دربخش قضاء .څارنوالی ومسایل مربوط به آن که جوابگوی جامعه باشند
4) تقدیم نمودن کادرهای علمی تدریسی دربخش های فقه اصول فقه وحقوق
5) آگاه نمودن محصلین ومحصلات از روش های استنباطی واجتهادی مذاهب مختلف فقهی . وهمچنان می توان اهداف رابشکل کلی درین نکات هم خلاصه نمود آموزشی .تحقیق . فتاوی . مدیریت.
این ديپارتمنت افراد مسلکی و متخصص را در عرصه تعلیمات اسلامی (قران،حدیث،عقیده وفلسفه مذاهب اسلامی) برای خدمت به جامعه تقدیم میکند که هدف اساسی از تاسیس دیپارتمنت تعلیمات اسلامی سرمایه گذاری در تقدیم افراد مسلکی و متخصص به جامعه بشکل متداوم در عرصة دعوت، امامت، خطابت، ارشاد و مسایل حقوقی و عدلی و همچنان تربیت جوانان به عقیده درست و اساسات دینی که براصل وسطیت، اعتدال و میانه روی استوار باشد می باشد.
اداره پوهنځی شرعیات و قانون تلاش میورزد که برای تطبیق پلان درسی از روش های استفاده نماید که فارعان رشته تعلیمات اسلامی بتوانند در ساحه عدالت اجتماعی و فعالیت های دعوتی وایمانی خویش سهم فعال داشته باشند.دیپارتمنت تعلیمات اسلامی در مجموع ۱۵۴ کریدت از مضامین اساسی، اختصاصی، عمومی و اختیاری مطابق لائحه وزارت تحصیلات عالی دارا می باشد، که فیصدی مضامین اساسی ۳۰ ٪ ، اختصاصی ۵۰ ٪ ، عمومی و اختیاری ۲۰ ٪ میباشد. مجموعه کریدت متذکره در هشت سمستر دوره لیسانس توسط استادان متخصص و مسلکی تدریس میگردد.
اهداف عمومی دیپارتمنت تعلیمات اسلامی :
1) تربیه و تقدیم کادرهای علمی و مسلکی برای تدریس بهتر در مکاتب، لیسه ها و مؤسسات تعلیمی و تحصیلی دیگر.
2) تربیه و تقدیم کادرهای علمی تخصصی،مسلکی و دعوتی برای رهبری سالم جامعه در عرصه های مختلف از قبیل، امامت، خطابت، قضاء، ارشاد و دعوت اسلامی.
3) تربیت نسل جوان کشور که در شناخت فهم شامل و کامل از اساسات اسلام برخوردار باشند، تا ازین طریق در جهت حصول رضای پروردگار عزوجل و تطبیق آن در نظام سیاسی کشور سعی و تلاش نمایید.
4) تعمیم و تفهیم اساسات دینی که ضامن رفاه، ترقی، صلح و امنیت در جامعه میگردد.
5) آشنایی استادان باجدیدترین روش های تدریس با استفاده از تکنالوژی تعلیمی جدید.
6) تربیت استادان متدین، غیرمتعصب، غیر متخرب ،مزین با تمام ارزش های اخلاق اسلامی وانسانی.
7) تقویت حس اخوت اسلامی وانسانی، تضاد با جنگ وبرادرکشی ومبارزه با مواد مخدر در اذهان استادان، منسوبین و محصلان به اساس هدایات دین مبین اسلام.
8) رشد روحیه دفاع مشروع از تمامیت ارضی واستقلالیت کشور ومنافع ملی وترجیح منافع اجتماعی برمنافع فردی وحفاظت از محیط زیست در اذهان استادان منسوبین و محصلان وانتقال آن به شاگردان معارف کشور.
9) رسایی نمودن مفاهیمی چون: احترام به کرامت انسانی. تعاون و أخوت اسلامی، همبستگی ملی صلح وعدالت واحترام به مقام انسانی زن و حمایت از حقوق آن در روشنی احکام اسلامی در اذهان استادان جهت انتقال آن درمعارف ملی کشور.
10) تربیت استادان علوم اسلامی با روحیه انتقاد پذیری و حوصله مندی احترام به آراء دیگران .وطن دوستی.ایثاروفداکاری مبارزه باهرنوع افکار ضد اسلامی وفساد اداری وانتقال آن به دانش آموزان.
دیپارتمنت تعلیمات اسلامی پوهنتون سلام مصمم است بخاطر تحقق اهداف فوق بذل مساعی نموده ورشته های تخصصی ذیل را درجریان پنج سال آینده در کنار رشته تفسیر و حدیث ایجادنماید:
1) رشته عقیده و فلسفه
2) رشته ادیان ومذاهب
3) رشته إعلام و دعوت
ديپارتمنت ثقافت اسلامی در چارچوب پوهنځی شرعیات وقانون یک ديپارتمنت پوهنتون شمول بوده، که مضامین آن بسطح پوهنځیها مطابق لائحه وزارت تحصیلات عالی تدریس میگردد.
استخدام اساتید متخصص و توزیع مضامین ثقافت اسلامی به هماهنگی ریاست پوهنځی شرعیات وقانون از مکلفیت های ديپارتمنت بوده و مضامین آن شامل سمسترهای یک دوره میباشد. که تفصیل آن قرار ذیل است.
سمستر اول: مضمون جهان بینی اسلامی.
سمستر دوم: مضمون عبادات و حکمت های آن.
سمستر سوم: مضمون نظام اخلاقی اسلام.
سمستر چهارم: مضمون نظام اجتماعی اسلام.
سمستر پنجم: مضمون نظام سیاسی اسلام.
سمستر ششم: مضمون نظام اقتصادی اسلام.
سمستر هفتم: مضمون قرآن و علوم معاصر.
سمستر هشتم: مضمون تمدن اسلام.
أهداف عمومی ديپارتمنت ثقافت اسلامی:
1. آگاهی محصلان به ضوابط و قواعد اساسی و اخلاقی اسلام و رشد ظرفیت و استعدادهای آنها در فهم دینی و شرعی.
2. فهم معانی احکام شرعی و آداب زندگی با روش های همزیستی مسالمت آمیز و احترام متقابل.
3. شناخت نظام اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی اسلام، و دوری از هر نوع انحرافات دینی و عقیدوی و اخلاقی.
4. پیوند نسل جوان تحصیل کرده با باورهای دینی و شرعی.
5. رشد و توسعه فهم معتدل و میانه روی در مسائل اختلافی برای محصلان.
6. آشنائی محصلان با فلسفه و حکمت های عبادات در اسلام و تحلیل نقش عبادت در سعادت دینوی و اخروی.
7. آشنائی با راه ها و روش های مبارزه با منکرات فکری، عقیدتی و اخلاقی با نظر داشت فقه اولویت ها وفقه امر به معروف و نهی از منکر.
8. فهم و برداشت درست از اسلام به عنوان یک نظام کامل، جامع، شامل و جوابگو به همه پرسش های زنده گی بشریت.
ديپارتمنت زبان عربی در چوکات پوهنځی شرعیات وقانون فعالیت می نماید و در پوهنځی های شرعیات وحقوق مضامین مختلف از قبیل صرف، نحو بلاغت و محاوره عربی را اداره و تنظیم می نماید.
ديپارتمنت زبان عربی استادان دائمی و قراردادی هر دو را دارا میباشد که وظیفه مقدس تدریس را طبق تقویم اکادمیک به پیش میبرد.
باید تذکر نمود که تدریس زبان عربی هم بخش شناخت نظری ضوابط و قواعد را دارد و هم بخش تکلم و محاوره با محصلان را دارا میباشد. که هم از لحاظ گرامر و قواعد و هم از لحاظ محاوره و تطبیق تدریس میگردد.
أهداف عمومی ديپارتمنت زبان عربی:
1. زبان عربی زبان شریعت و دین مبین اسلام است بناءاً اهتمام و توجه به آن أمر ضروری و لازمی میباشد.
2. فهم و آشنائی محصلان با مُتون عربی: تا سبب رشد و انکشاف ظرفیت ها و استعدادهای شان گردد.
3. زبان وسیله ای برای رسیدن به اهداف است بناءاً زبان عربی وسیله است که دانشجویان علوم شرعی را به زودترین فرصت به أهداف شان نائل میکند.
4. چون زبان عربی در قرون اول یک زبان جهانی بود ما از طریق یادگیری و یاددهی میتوانیم آنرا بسطح جهانی دوباره احیاء نمایم.
5. آشنائی با زبان عربی آشنائی با اساسات دین و مذهب میباشد.
پوهنځی شرعیات وقانون نظر به نیاز مندیهای مبرم جامعه افغانستان تأسیس گردیده است . وهدف از تأسیس آن، ایجاد یک پوهنځی با کیفیت و معیاری بوده ، تا بتواند درعرصه های قضاء،افتاء،تدریس، امامت،دعوت،خطابت، آگاهی از قوانین نافذه کشور،مسایل حقوقی وعدلی وقضایای فقهی معاصر اشخاص متخصص و ورزیده ، را به سطح کشور تربیه نماید. محصلان بعد از فراغت شان ازاین نهادشرعی وعلمی با روحیه دینی و وطن دوستی مکلفیت های خویش را شناخته وامورمحوله را با کیفیت عالی و معیارهای معتبرو صادقانه انجام داده ، و درراه رفاه و آسایش کشور تلاش می نمایند. اداره پوهنځی می کوشند تا با فراهم نمودن زمینه ها وشرایط مناسب، اهداف پوهنځی را که ذیلاً ارایه میگردد به دست آورند.قابل یاد آوری است که اهداف پوهنځی به دو کتگوری تقسیم بندی میشود.
الف: اهداف عمومی
ب: محورهای اساسی و یا اهداف استراتيژیک پنج ساله
1. تربیت و تقدیم کادرهای علمی و متخصص به جامعه در عرصه های عدلی و قضائی، إفتاء و تقنین، وکالت دفاع، تدريس و ارشاد، امامت و خطابت و دعوت اسلامی.
2. تربیت و تقدیم افراد متعهد و متخصص به جامعه جهت تأمین عدالت، دفاع از حقوق و مصالح مردم اعم از مرد و زن، و حقوق بشر، و سهم گیری در استقرار نظم و دسپلین و امنیت اجتماعی.
3. تربیت و تقدیم افراد شایسته و مسلکی به جامعه جهت بر آورده ساختن اصلاحات در ادارات عدلی و قضائی کشور.
4. تربیت محصلین و محصلات به عقیده درست، و اساسات دینی که بر اصل وسطیت، اعتدال و میانه روی استوار باشد.
5. تدریس دیدگاه های مختلف مذهبی و فقهی و ایجاد فهم درست فقهی متوازن که دور از بر انگیختن هر نوع تعصبات درمیان محصلان باشد.
6. انجام تحقیقات علمی در عرصه های قوانین ، اصول قانونگذاری و قضایای فقهی معاصر تا از یک جهت تحقیقات درین عرصه پیشرفت نماید و از سوی دیگر نیاز شرعی، حقوقی وقانونی جامعه بر آورده شود.
7. زمینه سازی سالم برای ارتقای سطح دانش همه نسل جوان کشور اعم از ذکور و اناث به معیارهای علمی اکادمیک، بعید از هر گونه تبعیض، افراط و تفریط، و تعصب.
8. آماده سازی فارغان پوهنځی برای ایفای نقش مؤثر در عمران، بازسازی معنوی، ثبات سیاسی، انکشاف اجتماعی و تأمین أمنیت و عدالت در کشور به اساس مهارت های علمی و تخصصی اکادمیک.
9. تحکیم روابط اکادمیک با پوهنځی های شرعیات و قانون در پوهنتون های داخل و خارج کشور، جهت اجرای تحقیقات علمی مشترک، تبادله مواد علمی، مقالات و تجارب علمی و تخصصی.
10. ارایه مشوره ها در بخش های قضایای فقهی، وکالت دفاع، قضاء وڅارنوالی و افتاء به ادارات نهادها و مؤسسات ملی و بین المللی.
11. ترویج و اهتمام به شعائر دینی و ارزش های اسلامی در جامعه.
اهداف مشخص برنامه استراتیژیک پنج ساله که قرار است پوهنځی شرعیات وقانون در طی پنج سال به آن نائل گردد در کتگوری های ذیل دسته بندی گردیده است.
1. تاسیسات و زیربنا: پوهنځی شرعیات وقانون باید دارای تعمیر مستقل باشد تا نیازمندی های علمی واداری در آن مرفوع گردد.
2. انکشاف و توسعه اکادمیک: پوهنځی شرعیات وقانون برنامه های انکشافی،تحقیقاتی و توسعوی مورد ضرورت جامعه را به سطع دیپارتمنت ها،استادان،محصلان ونصاب تحصیلی از اهداف استراتیژیک خویش طی پنج سال آینده میداند.
3. معیاری سازی وارتقاء کیفیت تحصیل: برای آن عده محصلان که در تخصص خویش متمایز،منتج و موثر به جامعه وافراد باشند.
4. بلند بردن توانایی های تحصیلی،ریسرچ و تحقیق علمی: بلند بردن توانایی های تحقیقات درعرصه های که جامعه به آن نیاز دارد از قبیل اصول قانونگذاری،قضایای معاصرفقهی، وقوانین تا از یک جهت تحقیقات مطلوب درین بخش غنی ساخته شود و از طرف دیگر نیاز شرعی،حقوقی وقانونی جامعه بر آورده شود.
5. خدمات وتسهیلات لازم برای محصلان: اداره و رهبری سالم می تواند تسهیلات لازم رابه استادان و محصلان فراهم ساخته اعتماد آنان را برای ایجاد علاقه و انگیزه کار صادقانه به دست اورد که این روحیه میزان کیفیت خدمات وتسهیلات را بالا برده وفعالیت ها را بیشترمعیاری میسازد.
6. سهم گیری در انکشاف جامعه: اداره پوهنځی شرعیات وقانون تاحد امکانات میکوشد تاهمه فعالیت هایش مطابق خواسته های جامعه و جوابگوی پاسخ های باشد که جامعه به آن رو برو است، پوهنځی خودرا از جامعه منفصل نمی داند، بلکه خودرا یک عضو فعال در انکشاف و پیشرفت جامعه سهیم میداند.
7. استفاده از وسایل الیکترونیکی و تکنالوژی معلوماتی : پوهنځی شرعیات وقانون تلاش می ورزد تا درعرصه تدریس،تحقیق وارتباط بین محصلان واستادان از منابع علمی و تکنالوژی عصری استفاده نماید.
8. روابط باجامعه و محیط اکادمیک: ارتباطات داخلی وخارجی با پوهنتون ها ونهاد های علمی و شریک ساختن دست آوردهای پوهنځی با جامعه و مردم، واستفاده از تجارب وخدمات یکدیگر را یک ضرورت و از اهداف استراتیژیک پوهنځی محسوب میداریم.
1. داشتن تعمیر خاص برای پوهنځی در صورت امکان.
2. داشتن صنوف مجهز درسی برای پوهنځی.
3. ایجاد دفاتر جداگانه برای هردیپارتمنت واساتید دائمی.
4. داشتن یک اطاق جداگانه برای مطالعه اساتید.
5. به راه اندازی پروژه های اقتصادی مرتبط به پوهنځی از قبل تحقیقات و وسایل چاپ آن.
6. فراهم سازی خدمات انترنتی برای اساتید به غرض تسهیلات مناسب در بخش تدریس و تحقیق.
7. کتابخانه مستقل برای بخش ذکور و اناث.
8. فراهم سازی امکانات درسی معاصر برای اساتید و محصلان.
9. تسهیلات ترانسپورت رایگان به همه محصلان.
1. موجودیت جواز فعالیت پوهنځی.
2. ایجاد رشته های جدید مربوط به پوهنځی از قبیل رشته عقیده وفلسفه.
3. مستقل بودن رشته تفسیر وحدیث.
4. ایجاد برنامه دکتوراه در بخش فقه وقانون وتعلیمات اسلامی.
5. استخدام اساتید به سطح داکتر و ماستر.
6. استخدام استادان دائمی که هر دیپارتمنت حد اقل سه استاد دائمی داشته باشد.
7. افزایش بحث های علمی وتحقیقاتی و سهم گیری فعال استادان و محصلان در آن.
8. موجودیت کاریکولم ونصاب درسی استندرد بسطح ملی وبین المللی.
9. ایجاد یک مجله علمی خاص به نام پوهنځی شرعیات پوهنتون سلام.
10. تقدیر از استادان ومحصلان ممتاز و زحمت کش.
1. اهتمام به استادان ویادگیری و یاد دهی خوب.
2. رعایت اصول ولوائح وزارت تحصیلات عالی و پوهنځی شرعیات در استخدام استادان.
3. ایجاد کمیته تقرر وانفکاک.
4. ایجاد کمیته ترفیعات استادان.
5. رعایت تناسب تعداد محصلان با تعداد استادان یعنی برای هر ۲۰ نفر محصل یک استاد باشد.
6. زمینه سازی ماستری برای استادان که ماستری ندارند و زمینه دکتوراه برای استادان که دکتوراه ندارند جمله ده نفر.
7. تناسب استادان دائمی و قراردادی در پوهنځی به گونة باشد 30% دکتور 40% ماستر و10% لیسانس.
8. بلند بردن ظرفیت استادان در اداره ، صنف و میتود های جدید تدریس که به عصر فعلی همنوا باشد.
9. بلند بردن ظرفیت استادان در بحث های علمی و تحقیق از طریق پنج ورکشاپ علمی و تحقیقی.
10. زمینه سازی برای استادان در ارائه سمینارها وکنفرانسهای علمی واکادمیک.
11. شریک ساختن استادان و محصلان درهمه فعالیت های ضروری مانند پلان گزاری، تضمین کیفیت،ریسرچ وتحقیق وسهم گیری در انکشاف جامعه.
12. تقویه میکانیزم ارزیابی استادان و تطبیق جدی آن بسطح دیپارتمنت ها.
13. به راه اندازی پروگرام اسستانت برای استادان تا برای محصلان زمینه ظرفیت سازی مهیا گردد و در هر سمستر از پنج نفر اسستانت کم نباشد.
14. ترتیب نمودن برنامه ها وسیرهای علمی برای استادان و محصلان که در هر سمستر یک سیر علمی در نظر گرفته شود.
15. فعال سازی انجمن محصلان به سطح پوهنځی.
16. زمینه سازی برای کارهای عملی و ایجاد محاکم تمثیلی برای محصلان به سطح پوهنځی.
17. زمینه سازی برای به دست آوردن اسکالرشپ های خارجی برای محصلان که در هر سمستر دو نفر باشد.
18. معیاری سازی کاریکولم ورفع نواقص آن از طریق مراجعه دقیق و دوره ئی.
19. بلند بردن ظرفیت مسولین دیپارتمنت ها و مسؤلین کمیته های فرعی در معیاری سازی کاریکولم از طریق پنج کنفرانسها و پنج ورکشاپها.
20. تقویه وغنی سازی کتابخانه از لحاظ منابع درسی وپیشنهاد کتب مورد ضرورت دیپارتمنت ها به مرجع زیرربط که در حدود ۵۰۰۰ کتاب در پنج سال آینده باشد.
21. تطبیق معیارهای ارتقاء و اعتباردهی در پوهنځی و دیپارتمنت ها.
1. تقویت کمیته تحقیق وریسرچ بسطح پوهنځی.
2. مشخص ساختن عرصه های تحقیق به اساس نیازمندی جامعه.
3. در هر سال از ۱۰ ال ۱۵ پروژه تحقیقی از طرف همه استادان پوهنځی تکمیل گردد.
4. پروژه ها تحقیق محصلان باید آغاز گردد و در هر سال از ۱۵ الی۲۰ پروژه تحقیقاتی را به سر برسانند.
5. هر استاد در هر سمستر باید یک پروژه تحقیقاتی داشته باشد.
6. تحقیقات علمی استادان بعد از رعایت محتوی و اصول وتائید کمیته تحقیق پوهنځی به کمیته تحقیقات مرکزی برای نشر ار سال گردد.
7. سمینارها و کنفرانسهای عملی متعدد برای ظرفیت سازی استادان و محصلان دائر گردد.
8. جابجا سازی مضامین در مورد تحقیق در کاریکولم.
9. مکلف ساختن محصلان از طرف اساتید برای تحقیقات کوچک عملاً در صنف.
1. تسهیلات لازم برای درج شکایات محصلان از قبیل صندوق شکایات و راجستر خاص برای آن در پوهنځی.
2. موجودیت پلانهای استراتیژیک به سطح پوهنځی و دیپارتمنت ها برای بهبود خدمات لازم.
3. نو سازی و بهتر سازی و سائط ترانسپورتی.
4. نوسازی و بهتر سازی و سایل درسی در صنوف با پیشرفت های تکنالوژی معاصر.
5. غنی سازی کتابخانه مرکزی بخش ذکور و اناث.
6. برگزاری ورکشاپها، سمینارها وکنفرانسها برای ظرفیت سازی از طرف مدیریت محصلان.
7. پلان گزاری و راپوردهی به مراجع مربوطه برای پیشبرد وتعالی همه جانبه.
8. اگاهی دهی محصلان و استادان از آزادی های اکادمیک.
9. تقویت روابط اجتماعی وخدماتی میان محصلان.
10. متعهد بودن محصلان به ارزش های دینی وملی.
11. انعقاد مجالس با محصلان و اجراءات لازم به ارتباط نظریات و پیشنهادات شان .
12. زمینه سازی سیرهای علمی برای محصلان.
1. مراجعه کاریکولم به خاطر نیاز های انکشافی جامعه وجوابگوی چالش های که جامعه ما به آن روبرو است.
2. تقویت رابطه با فارغان پوهنځی از طریق انجمن فارغان بخاطر درک بهتر نیازهای واقعی جامعه وبرنامه های اصلاحی آن.
3. استوار نمودن پلانهای کاری سالانه به اساس نیازهای جامعه بسطح پوهنځی ودیپارتمنت ها.
4. جمع آوری مطالب مورد نیاز جامعه در عرصه های مختلف از صفحات اجتماعی کنفرانسها، بروشورها، کتابها و وسایل ارتباط جمعی و راه های حل آن.
5. ارایه کنفرانسهای وسمینارها برای اقسام مختلف جامعه به خصوص محصلان پوهنځی به خاطر ظرفیت سازی وارتقای سویه علمی شان.
6. شریک ساختن نتایج تحقیقات علمی با اساتید و محصلان از طریق صفحات اجتماعی، ومجلات علمی و کنفرانسها بخاطر ارتقاء ظرفیت ورشد مواهب.
7. ایجاد روحیه داوطلبانه در پلانهای کاری استادان و کارمندان اکادمیک بخاطر رشد وتعالی جامعه.
8. سهم گیری استادان ، محصلان وکارمندان پوهنځی بشکل رضا کارانه در انکشاف جامعه از طریق فعالیت های عامه.
9. سهم گیری در مصالح عامه و زیبائی شهر و در ادای مسولیت های اجتماعی.
1. استفادة درست از وسایل الیکترونیکی و تکنالوژی معلوماتی در مجالس تعلیم،تحقیق وتدریس درهمه صنوف.
2. ارتقای ظرفیت استادان، محصلان وکارمندان در مورد استفاده از تکنالوژی معلوماتی و وسایل الیکترونیکی در عرصه های علمی وتدریسی.
3. فراهم سازی انترنت سریع تر برای همه اعضای اکادمیک برای استفاده از آن در اجراءات عملیه ریسرچ و تحقیق .
4. انکشاف کتابخانه دیجیتلی موجوده از طریق ایجاد یک سافت ویر برای ترتیب کتاب های موجوده.
5. جابجا سازی همه برنامه ها ، ارزیابی ها، اسناد علمی و اداری در دیتابیس پوهنځی.
6. دیجیتلی سازی همه امور علمی و اداری پوهنځی برای سرعت کار و تقویت اقتصاد و کم مصرف شدن کاغذ بخاطر رشد و انکشاف بیشتر.
1. امضاء تفاهم نامه ها با تعداد از نهاد های علمی دولتی وخصوصی.
2. تعاون وهمکاری در اجراء تحقیق و ریسرچ مشترک با دیگر نهاد های علمی.
3. زمینه سازی برای زیارت های متبادل استادان ومحصلان برای برنامه های مختلف.
4. زمینه سازی سیرهای علمی مشترک برای استادان ومحصلان بخاطر تقویت رابطه استاد با محصلان.
5. ترویج فرهنگ مطالعه اجتماعی، نوشتن مقالات اجتماعی و آشنائی به کتابت و مشاعره گروهی.
6. جهت ارتقای ظرفیت استادان و محصلان ایجاد برنامه های علمی واکادمیک مشترک میان نهاد های علمی و تحصیلی.
7. روابط با اشخاص موثر و با نفوذ در جامعه و آگاهی دهی به آنان.
با تطبیق موفقانه پلان استراتیژیک قرار است تعداد زیادی از جوانان ما از خدمات تحصیلی و توانمند سازی مستفید شوند که دراینجا بطور فشرده خلاصه میگردد:
1. به تعداد (750) تن از فارغان صنوف دوازدهم از طریق آموزش تحصیلات عالی در رشته فقه وقانون به درجه لیسانس برای خدمت به جامعه تقدیم خواهند شد.
2. به تعداد(400) تن از فارغان صنوف دوازدهم و مدارس دینی رسمی از طریق آموزش تحصیلات عالی در رشته تعلیمات اسلامی به درجه لیسانس برای خدمت به جامعه تقدیم خواهند شد.
3. بتعداد (250) تن از فارغان صنوف چهارده از مدارس دینی ودارالمعلمین ها ازطریق آموزش تحصیلات عالی در رشته تعلیمات اسلامی به درجه لیسانس برای خدمت به جامعه تقدیم خواهند شد.
4. بتعداد (350) تن از فارغان پوهنځی شرعیات وقانون در رشته فقه وقانون از پوهنتون های دولتی وغیر دولتی در پروگرام ماستری، تحصیلات خویش را ارتقاء خواهند داد.
5. بتعداد (250) تن از فارغان پوهنځی شرعیات وقانون در رشته تعلیمات اسلامی از پوهنتون های دولتی وغیر دولتی در پروگرام ماستری، تحصیلات خویش را ارتقاء خواهند.
تطبیق درست و کامل پلان استراتیژیک نیاز به فراهم ساختن منابع کافی مالی، بشری و کمک های تخنیکی داشته و مستلزم سعی و تلاش برای جذب محصلان غرض تقویه بنیه مالی است. و درصورت عدم جذب محصلان بیشتر، پوهنځی با کاهش منابع مالی مواجه گردیده ، که در آن صورت تطبیق کامل پلان استراتیژیک به سکتگی مواجه خواهد شد.
پوهنځی شرعیات وقانون در سال ۱۳۸۸ هـ ش با آغاز پوهنتون سلام به فعالیت آغاز نموده ویک اداره علمی مستقل غیر دولتی و غیر سیاسی است که هدف عمومی از تاسیس آن سهم گیری در انکشاف جامعه وفراهم نمودن زمینة تحصیلات عالی ومسلکی وتقدیم خدمات آموزشی برای ار تقاء ورشد ظرفیت ها و مهارت های کاری بخصوص شاگردان فارغ صنوف دوازدهم که سالانه تعداد کثیری از آنها به دلائل مختلف در امتحان کانکور دولتی بی نتیجه مانده ، ودسترسی به ادامه تحصیلات عالی برای شان میسر نیست میباشد. پوهنځی شرعیات و قانون پوهنتون سلام متکی به دو اصل ذیل میباشد و برای رسیدن به آن سعی وتلاش نهایی بخرج میدهد.
1. فراهم نمودن زمینه های تحصیلی برای قشر جوان اعم از اناث و ذکور مطابق با ارزش های اسلامی و ملی برای فارغین صنوف دوازدهم در عرصه فقه وقانون و تعلیمات اسلامی.
2. رشد وارتقاء معیارهای تحصیلی ومسلکی مطابق به نیازهای جامعه با نظرداشت ارزشهای شرعی،ملی،فرهنگی واجتماعی
هدف از انیکه فعلا درکجا قرار داریم؟ تشریح وضعیت فعلی پوهنځی است وقتیکه ما یک پلان دراز مدت را طرح و تنظیم می نماییم، باید اولاً به وضعیت کنونی خود نگاه کنیم که فعلاً در کجا قرار داریم. وبرای رسیدن به حالت مطلوب چگونه حرکت کنیم وچه فرصت ها وچالش های راپیش رو داریم. نقاط ضعف و قوت را درک نموده از تشخیص نقاط ضعیف برای به دست آوردن نقاط قوت و از تشخیص وشناسائی فرصت ها برای کاهش چالش ها استفاده نماییم، بناءً مطالعه و شناخت وضعیت فعلی برای طرح استراتیژی آینده که نقش اساسی و مهم دارد به همین منظور در صفحات بعدی، در ارتباط نیازسنجی عمومی برای ایجاد پوهنځی، شناخت دیدگاه و ماموریت أهداف پوهنځی، نقاط قوت وضعف،فرصت ها وچالش های موجود را مختصراً توضیح میدهیم.
کمیته پلانگذاری پوهنځی شرعیات وقانون بعد از جمع آوری نظریات داخلی و بیرونی اساتید و محصلان و اشخاص مسلکی و با تجربه نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدها را شناسائی نموده که ذیلاً تحریر میگردد.
۱/داشتن کاریکولم ونصاب معیاری:
پوهنځی شرعیات وقانون دارای کاریکولم معیاری بوده که پروگرام تحصیلی پوهنځی شرعیات وقانون چهار سال (هشت سمستر) دربر میگیرد و در هر دورة تحصیلی یکبار توسط کمیته نصاب و کاریکولم، در آن تجدید نظر صورت میگیرد، باید تذکر داد که تعداد کریدت در دیپارتمنت فقه وقانون 152 ودر تعلیمات اسلامی 154 میباشد که در هشت سمستر تدریس میگردد.
۲/داشتن استادان ورزیده و متخصص به سویه ماستر ودکتور:
تعداد مجموعی استادان پوهنځی شرعیات و قانون در حال حاضر جمله (۹۳تن) در چهار دیپارتمنت میباشند. که ازین جمله۲۴ تن استاد بصفت دائمی و۶۹ تن استاد بصفت قراردادی مصروف تدریس میباشند، از جمله ۹۳ استاد ۱۲ تن آن دکتور،۴۸ تن آن ماستر و ۹ تن دیگر آن لیسانس میباشند که در حال حاضر کاریکولم درسی پوهنځی شرعیات وقانون را به پیش میبرند.
۳/داشتن بخش جداگانه طبقه ذکور واناث:
چون در پوهنځی شرعیات وقانون بخش ذکور واناث به طور کلی درهمه بخش ها جدا بوده واین امرسبب شده که عدة زیاد محصلان اناث راجذب ،اعتماد واطمینان فامیلها و علاقمندان را بدست آورند.
۴/عواید از طریق فیس محصلان:
پوهنځی شرعیات وقانون از طریق عرضه خدمات تحصیلی برای محصلان که از کانکور پوهنتون موفق شده در بدل خدمات علمی و تحصیلی فیس و عواید را به دست می آورد این عواید در ثبات و ادامه فعالیت های پوهنځی به مصرف میرسد.
۵/داشتن پلان درسی برای هر مضمون و تقسیم بندی مفردات درسی به شانزده هفته:
همه استادان پوهنځی شرعیات و قانون مطابق مسلک و تخصص شان برای هر مضمون که در آغازسمستر به آنها سپرده میشوند و تدریس میکنند پلان درسی را تهیه نموده که مطابق آن تدریس خویش رابه پیش مبرند ویک کاپی آن مفردات به نماینده صنف نیز داده میشود که به رویت آن دروسط و آخر سمستر استادان ارزیابی میشود
۶/داشتن برنامه فوق لیسانس (ماستری) در پوهنځی.
7/وجود دیتابیس منظم و معیاری در پوهنځی.
8/فعال بودن کمیته های فرعی بسطح پوهنځی و دیپارتمنت ها.
9/مؤظف شدن فارغان پوهنځی درپُست های کلیدی دولتی و خصوصی.
10/برنامه ظرفیت سازی فارغان پوهنځی در تدریس از طریق پروگرام معاون استاد (اسستانت)
۱۱/اجرای محاکم تمثیلی و پروژه های عملی از قبیل قضایای میراث در جریان سمستر:
استادان مضامین تخصصی در مضمون مربوطه شان یک بخش عملی را برای محصلان می سپارند و محصلان روی آن عملاً کار میکنند که این کار باعث ارتقای ظرفیت محصلان میگردد
۱۲/داشتن سیستم منظم ارزیابی در هرسمستر:
در وسط هر سمستر مفردات درسی هر مضمون به رهنمائی اداره ارتقای کیفیت واعتباردهی توسط محصلان ارزیابی میگردد وهمچنان در ختم سمستر نیز استادان، اداره و محصلان ارزیابی های مختلف را انجام میدهند که در نتیجه، ارزیابی به دسترس همه استادان و بخش های دیگر قرار می گیرد.
درصورت که نتیجه یک یا چند استاد ضعیف باشد. برای استاد مربوط کتباً اخطاریه داده شده ویا باعث فسخ قرارداد با کدر علمی و اداری می گردد.
۱۳/استفاده از وسایل عصری و پیشرفته تدریس:
صنوف درسی پوهنځی شرعیات وقانون با لوازم درسی مورد ضرورت مجهز میباشند . از اینکه یک عده استادان در اثنای تدریس از پاور پاینت استفاده می نمایند، همه صنوف درسی پوهنځی با LCD، پروجکتور ،تخته های سفید اصلی و وسایل گرما و سرما مجهز میباشند.تا محصلان در فضای درست دروس خویش را فرا گیرند و گامهای استوار در عرصه تحصیل بردارند.
۱۴/داشتن موقعیت خوب در شهر کابل:
چون پوهنتون سلام در یک موقعیت خوب و نقطه مرکزی سرک عمومی قرار دارد از هر طرف محصلان میتوانند به آسانی رسیدگی نمایند.
۱۵/شهرت و شناخت پوهنتون به عنوان یک نهاد تحصیلی معیاری وبا اعتبار:
پوهنتون سلام در مجموع در جامعه از یک اعتبار عالی برخوردار است منحیث یک نهاد تحصیلی معیاری و با اعتبار شناخته شده و در عرصه تحصیلات عالی ظهور نموده است .
۱۶/داشتن مدیریت سالم در رهبری اداره پوهنځی:
درپوهنځی شرعیات وقانون همه معیارها ،مقررات ، طرزالعمل ها ولوائح اکادمیک تحصیلات عالی به شکل درست تطبیق میگردد،پوهنځی تمام برنامه ها وفعالیت های خود را از طریق هدایت و رهنمائی های خردمندانه وسالم رهبری پوهنتون تعقیب میکند و پوهنځی دارای لوائح کاری و پلان های کاری کارمندان بوده که مطابق آن امورات اداره را به پیش میبرد که همه اینها نمایانگر یک اداره فعال بوده به قوت پوهنځی دلالت میکند.
۱۷/موجودیت تیم کاری با تجربه در پوهنځی:
پوهنځی شرعیات وقانون دارای یک تیم کاری قوی وبا تجربه در سطح پوهنتون بوده که متشکل از رئیس پوهنځی،آمرین دیپارتمنت ها، اعضای با تجربه شورای علمی مسؤلین کمیته های فرعی به سطح پوهنځی و دیپارتمنت ها و همکاران اداری و تدریسی میباشند.
۱۸/داشتن پالیسی ها، اصول وضوابط:
پوهنځی شرعیات وقانون ۶ کمیته کاری فعالی در بخش های کلیدی اکادمیک دارد که دارای لوائح ،پلان های عمومی و پلان های کاری خاص میباشد. که اداره پوهنځی را جهت پیشبرد امور بطور منظم رهنمائی نموده و اجرءات اداره در مطابقت به لوائح،مقررات و طرزالعمل های تعیین شده صورت میگیرد.
۱۹/موجودیت تفاهمنامه ها با جهات مختلف:
پوهنځی شرعیات وقانون با دو نهاد تحصیلی موسسات تحصیلات عالی افغان وقلم تفاهمنامه را غرض همکاری ها در مجالات مختلف تحصیلی به امضاء رسانیده است وهمچنان مکتوب سه تفاهمنامه دیگر را نیز به وزارت عدلیه، پوهنتون کابل و پوهنتون استاد شهید ربانی (تعلیم وتربیه) فرستاده است که انشاء الله در آینده نزدیک به امضاء خواهد رسید.
۲۰/داشتن کتابخانه و کمپیوترلیب مجهز:
برای استفادة محصلان کتابخانه بزرگ به سطح پوهنتون به دسترس محصلان قرار دارد که به همه وسایل مدرن روز و کتابخانه دیجتلی مجهز میباشند وبه اندازة کافی نیاز محصلان را مرفوع میسازد. باید تذکر نمود که برای بخش اناث یک کتابخانه جداگانه وجود دارد که نیاز محصلان بخش اناث به صورت نسبی در آن مرفوع میگردد و همچنان کمپیوترلیب عمومی که در آن مضمون کمپیوتر عملاً تدریس میگردد.
۱/ضعف تدابیر امنیتی:
سیستم امنیتی پوهنتون بطور عموم قابل اطمینان نبوده و اشخاص مغرض میتوانند به آسانی داخل پوهنتون شوند که این نقطه ضعف به سطح عموم می باشد.
۲/انترنت ضعیف و غیر قابل استفاده:
به سطح پوهنتون منابع معلوماتی برای رسیدن به اهداف تدریسی، تحقیقی وخدماتی داشته اما کافی نیست بشکل عموم ضعیف و قابل استفاده درست نمی باشد.
۳/نداشتن محل تفریحی:
پوهنتون سلام بسطح عموم محل تفریحی که یک ضرورت است برای محصلان خویش ندارد.
۴/نبود کتابها به اندازه کافی در کتابخانه بخش اناث:
پوهنتون سلام برای استفاده همه پوهنځی ها دو کتابخانه عمومی بخش ذکور و اناث دارد که بخش ذکور آن به اندازی کتاب دارد که نیاز محصلان ذکور را مرفوع میسازد، اما کتابهای بخش اناث خیلی کم است جوابگوی نیاز محصلات نیست ویکی از نقاط ضعف پوهنتون و پوهنځی بشمار میرود.
۵/نداشتن ظرفیت استفاده از تکنالوژی تدریس از راه دور:
تکنالوژی تدریس از راه دور، به حیث یک وسیله خوب و موثر برای بهبود و ارتقای ظرفیت افراد اداره و محصلان میتواند مورد استفاده قرار گیرد، لکن پوهنتون سلام تاکنون ظرفیت استفاده از این تکنالوژی تدریس را دارا نمی باشد. آنکه وسایل پیشرفتة استفاده از راه دور در مارکیت میسر میباشد.
۶/محدویت فعالیت های تشهیری:
بخاطر کمبود منابع مالی،فعالیت های تشهیری و بازاریابی برای معرفی بهتر خدمات تحصیلات عالی کمتر صورت گرفته ویا کافی وبسنده نمی باشد.
7/عدم موجودیت لیلیه برای محصلان
8/عدم موجودیت اطاق مناسب برای استادان:
پوهنځی شرعیات وقانون اطاق خاص بنام استادان ندارد که هر استاد یک میز خاص داشته باشد و اسناد تدریسی از قبیل، مفردات درسی، حاضری و ارزیابی ها در آن حفظ نماید، تا به حال قادر به یک اطاق مستقل برای استادان نه شده ایم که از جمله نقاط ضعف پوهنځی بشمار میرود.
۱/علاقمندی جوانان به مسلکی شدن:
فراهم شدن زمینه انکشاف و بازسازی در افغانستان و تقاضای بازار کار به افراد مسلکی و متخصص با مهارت های جدید، جوانان را بیشتر علاقمند ساخته تا به طرف تحصیلات عالی مسلکی رو آورده، ظرفیت های شان را مطابق عصرجدید ونیاز بازار کار بلند ببرند. این یک فرصت خوب برای پوهنځی شرعیات وقانون است تا فعالیت های تحصیلات عالی خویش را گسترش و توسعه دهد.
2/اعتماد عموم مردم به پوهنځی شرعیات وقانون منحیث یک نهاد علمی و ملتزم به ارزشهای ملی و اسلامی
3/سهولت و دسترسی به تکنالوژی پیشرفته
رشد وازدیاد شبکه های مخابراتی مانند؛ موبایل و تکنالوژی های مدرن و پیشرفته از قبیل کمپیوتر و انترنت در کشور باعث تنزیل قیمت آنها در مارکیت گردیده و زمینه دسترسی پوهنتون ها و افراد را به این تکنالوژی ها سهل تر ساخته است. تا بتواند از این تکنالوژی معاصر جدید استفاده موثر نمایند.
4/ فرصت بهره وری از تجارب پوهنتون های مشابه به اساس روابط خوب و امضای تفاهم نامه ها
از اینکه موسسات تحصیلات عالی و پوهنتون های زیادی در ارائه خدمات تحصیلات عالی جهت توانمند ساختن و مسلکی جوانان فعالیت دارند و هرکدام به نحوی تلاش دارند تا خدمات شان را بطور بهتر با استفاده از کار برد شیوه های مختلف انجام داده، کیفیت و موثریت خدمات را بلند ببرند؛ این یک فرصت خوب است تا پوهنځی شرعیات وقانون پوهنتون سلام روابط خوب کاری و مسلکی و زمینه سازی برای امضاء تفاهنمامه ها را با این نهاد ها ایجاد نماید تا ازتجارب وامکانات شان استفاده نماید.
5/ دسترسی به تکنالوژی روش تدریس از راه دور:
موجودیت وسایل پیشرفته تدریس از راه دور در سطح کشور زمینه را برای پوهنځی شرعیات وقانون جهت استفاده از این امکانات به منظور بلند بردن ظرفیت ها ومهارت های محصلین را مهیا نموده است.که این یک فرصت خوب برای پوهنځی شرعیات وقانون است تا از فرصت های موجوده استفاده نماید.
۱/ افزایش روز افزون رقابت مؤسسات تحصیلات عالی در بازار:
افزایش روز افزون موسسات تحصیلات عالی که خدمات تحصیلی را عرضه می نمایند باعث گردیده است تا بازار رقابت های سالم و نا سالم را تشدید نماید. شدت این گونه رقابت ها منجر به عرضه خدمات با کیفیت پائین و سبب تضعیف اعتبار و حیثیت موسسات تحصیلات عالی بصورت عموم گردیده است، همچنان افزایش رقابتها میان موسسات تحصیلات عالی به منظور جلب و جذب مشتری و علاقمندان ایجاب منابع و مصارف زیاد را مینماید.که درکل از چالش های بزرگ بشمار میرود.
۲/ نداشتن تعمیر دایمی پوهنتون سلام:
چون پوهنتون سلام یک تعمیر دایمی ،معیاری و استندرد ندارد و تعمیر فعلی پوهنتون سلام برای پیش برد تحصیلات عالی نسبتاً مناسب نمی باشد زیرا بخری امکانات در آن وجود ندارد.
۳/ وضعیت دشوار امنیتی کشور:
وضعیت دشوار امنیتی در برخی از ولایات به شکل غیر مستقیم بالای موسسات تحصیلات عالی پیامد ناگوار داشته و چالش فرا روی مؤسسات تحصیلات عالی به شمار می رود، وضیت امنیتی نا مناسب سبب شده است تا مردم دچار مشکلات شده و از طرف دیگر علاقمندی موسسات دونر برای تمویل پروژه ها را کاهش داده و باعث بی کاری گردیده است .
این بی کاری ها باعث شده که یک تعداد علاقمندان ادامه تحصیلات عالی نتوانند به تحصیل رجوع نمایند. پس این أمر سبب ضعف مارکیت تحصیلات عالی خصوصی شده است و امکان آن میرود که یک تعداد موسسات عالی نتوانند تعهدات شان را به وقت و زمان مناسب به اتمام برسانند و بسته شود.
۴/ روابط ناسالم مسئولین تحصیلات عالی با پوهنتون های خصوصی:
چون یک تعداد موسسات تحصیلات عالی مربوط به زورمندان دولتی و حزبی است و به سبب کمبود شفافیت و عدم تطبیق مقررات ونورم ها در دوران تحصیل یک چالش بزرگ برای موسسات تحصیلات عالی می باشد. چنان تصور میشود که برخی موسسات تحصیلات عالی به شفافیت، کیفیت و موثریت خدمات تحصیلات عالی شان توجه نداشته اند و با وزارت تحصیلات عالی رابطه ناسالم داشته و یا هم شاید از قدرت وصلاحیت شان سؤ استفاده نمایند. این عمل باعث میگردد تا یک تعداد از موسسات تحصیلات عالی که خدمات با کیفیت عالی را ارائه می دارند از صحنه رقابت بیرون رفته و نتوانند به خدمات تحصیلات عالی شان در دراز مدت ادامه دهند که این عمل مستقیماً به فعالیت های درازمدت پوهنځی تاثیر گذار میباشد.
۵/ پرداخت معاشات بلند ازطرف یک تعداد مؤسسات عالی:
پرداخت معاشات و امیتازات بلند به استادان توسط عده یی ازموسسات تحصیلات باعث گردیده تا برخی از موسسات تحصیلات عالی که توان پرداخت معاشات کافی را نسبت به بازاربه استادان خود ندارند، استادان سابقه دار خود را از دست بدهند، زیرا این استادان تشویق میگردند تا به مؤسساتی که معاشات بلندتر میدهند مراجعه نموده وموسسات قبلی را ترک گویند و بدیهی است که بالای کادر علمی پوهنځی تاثیر گذار میباشد.
۶/ کمبود استادان مسلکی و متخصص درسطع کشور:
سه دهه جنگ داخلی و وضعیت دشوار امنیتی در افغانستان منجر به ترک، فرار و مهاجرت افراد تحصیل کرده، دانشمند متخصص و با تجربه شده و کشور را به قلت و کمبود استادان مسلکی و صاحب تخصص مواجه ساخته است. اکنون که فرصت خوب برای تحصیلات عالی جوانان وبرای بازسازی و انکشاف افغانستان مهیا گردیده است؛ ضرورت به استادان متخصص و افراد مسلکی بیشتر محسوس است، ازین رو بازارکار به کمبود استادان متخصص و متعهد مواجه میباشد که نداشتن استادان دایمی برای نهادهای تحصیلات عالی یک چالش بزرگ محسوب می شود، که یکی از چالش های مهم پوهنځی شرعیات و قانون نیز محسوب میگردد.
۷/ موقعیت پوهنتون سلام:
چون پوهنتون سلام در مسیر جاده عمومی موقعیت دارد از این رو أمنیت دروازه ورودی آن خیلی ضعیف است که یک چالش بزرگ برای پوهنتون در شرایط کنونی محسوب می شود، چرا که افراد آشوبگر می توانند به اسانی داخل صحنه پوهنتون شوند وسبب بی امنی در داخل پوهنتون گروند.
اولویت های پلان استراتیژیک پوهنځی شرعیات و قانون مبتنی به اساس اولویت های پوهنتون تعیین شده است که ذیلاً عناوین مهم آن را به صورت فشرده ذکر می کنیم.
1. مدیریت و رهبری خوب: مدیریت و رهبری درست و خوب از اولویت های مهم و اساسی پوهنځی بشمار میرود که شاخص های بارز آن قرار ذیل است.
· نظم و دسپلین در پوهنځی.
· موجودیت کارمندان مسلکی و وظیفه شناس در پوهنځی.
· تطبیق لوایح و مقررات یکسان در پوهنځی.
· ایجاد فضای آزادی های اکادمیک در پوهنځی.
· تمرکز به نظام مشوره در همه سطوح پوهنځی.
2.جذب کدر علمی، ورزیده و مسلکی: جذب استادان مسلکی و متخصص از یک طرف از اولویت های مهم پوهنځی بشمار میرود و از طرف دیگر در جذب محصلان تأثیر گذار بوده و رول حیاتی دارد که ذیلاً به تأثیرات آن تذکر داده میشود.
· جذب کدر ورزیده به جذب محصلان تأثیر گذار میباشد.
· کاهش شکایات محصلان از روند تدریس.
· بلند بردن ظرفیت و کسب تصدیق کیفیت.
· موجودیت کورس پالیسی ها، پلان های درسی و بهبود تدریس.
· انتقال، ظرفیت، مواهب، روش ها و علمیت به محصلان.
· استفاده درست از علمیت و ظرفیت استادان.
3. انکشاف کاریکولم و نصاب درسی مطابق به نیازمندی های جامعه: انکشاف کاریکولم و نصاب درسی و ایجاد رشته های جدید در پیشرفت و ترقی جامعه و ظرفیت سازی قشر تحصیلی رول مهم و اساسی دارد، که پیشرفت و ترقی جامعه به آن مرتبط میباشد و از اولویت های مهم پوهنځی بشمار میرود، که مختصراً به آن تذکر داده میشود.
· انکشاف کاریکولم و مواد درسی مطابق به بازار و نیاز جامعه.
· اهتمام به برنامه های دوره یی برای توسعۀ کاریکولم و نصاب درسی.
· زمینه سازی برای آموزش الیکترونیکی حتی الامکان.
· اهتمام به نظریات استادان و محصلان به ارتباط کاریکولم.
· تطبیق مفردات درسی پلان شده در هر سمستر.
· ترکیز بر منابع درسی اصلی و متون، و اجتناب از چپتر های پراگنده و غیر مفید.
4. ایجاد روحیۀ ریسرچ و تحقیق در پوهنځی: ایجاد روحیۀ ریسرچ، تحقیق و مطالعه میان اساتید و محصلان، اهتمام، و حمایت قوی از این روند به سطح پوهنځی و دیپارتمنت ها از اولویت های خیلی اساسی پوهنځی میباشد. زیرا نیازمندی های علمی و اکادمیک یک جامعه از طریق عرضۀ خدمات تحقیقی و مطالعۀ علمی مرفوع میگردد. در رشد علمی و انکشاف همه جانبه جامعه بشری نقش مؤثر و بارزی را بازی میکند. با درک أهمیت ریسرچ و تحقیق این کار را از أهداف و اولویت های مهم خویش میدانیم تا ظرفیت استادان و محصلان درین راستا بلند برود، که ذیلاً اشاره میگردد.
· مشخص ساختن عرصه های ریسرچ و تحقیق به اساس نیاز مندی های جامعه.
· مکلف ساختن همه اساتید و محصلان پیشتاز و ممتاز به ریسرچ و تحقیق در هر سمستر.
· تقدیر معنوی و مالی استادان و محصلان از طرف مرکز تحقیقات پوهنتون.
· ایجاد کنفرانس ها و سیمینار های علمی برای ظرفیت سازی در عرصۀ ریسرچ و تحقیق.
· تا پنج سال آینده هر کدر علمی پوهنځی در ریسرچ و تحقیق سهم آشکار و بارز داشته باشد.
· اصدار یک مجلۀ علمی و تحقیقی از طرف کدر علمی پوهنځی.
5. جذب محصلان بیشتر و ممتاز در کانکور: یکی از اولویت های مهم پوهنځی شرعیات و قانون جذب محصلان بیشتر در هر سمستر میباشد، و این کار به رهبری و مدیریت خوب، کدر علمی ورزیده، کاریکولم و نصاب درسی استندرد مطابق نیاز جامعه و تحقیقات علمی در عرصه های مختلف منوط میباشد. که الحمدلله پوهنځی شرعیات و قانون موارد فوق الذکر را از اولویت های مهم و اساسی خویش میداند و میخواهد تا پنج سال آینده از دست آورد های مهم پوهنځی باشد.
تعیین اهداف اجمالی پوهنځی بر اساس دیدگاه، مأموریت، اهداف استراتیژیک پنج ساله، و تحلیل عوامل محیطی میباشد که این أهداف قرار ذیل میباشد.
(تربیه کادر های مورد نیاز جامعه از طریق راه اندازی برنامه های اکادمیک و برنامه های ظرفیت سازی، سهم گیری فعال در اموری که سعادت دنیوی و اخروی بشر به آن گره خورده است و بر آورده ساختن نیاز های جامعه ازطریق پیشرفت های علمی و تحقیقی، هدف اجمالی پوهنځی را تشکیل میدهد.)
درصورتیکه اداره پوهنځی شرعیات وقانون سه هدف ذیل را دنبال می نماید. در طویل مدت فوق می تواند به دید گاه خویش نایل گردد.
الف: منابع دایمی:
مقصد: داشتن منابع و عواید رو به افزایش که مصارف جاری انکشافی پوهنځی شرعیات وقانون را تکافو نماید.
استراتیژی ۱:عرضه و تقدیم خوب خدمات تحصیلات عالی
فعالیت ها:-
• جذب محصلین واجد شرایط از طریق امتحان کانکور.
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی.
• تهیه و ترتیب پلان درسی (هفته وار، ماهانه و سالانه).
• تدریس مضامین در صنوف تحت پوشش مطابق به استندرد.
• نظارت متداوم از چگونگی تدریس و اجراءات کاری.
• ارزیابی محصلین مطابق پلان سال تحصیلی در دو سمستر.
ب :ابتکارات :
مقصد: استفاده اعظمی و به موقع از فرصت ها.
استراتیژی ۱: جمع آوری تحلیل و استفاده از معلومات در مورد انکشاف، روشها و فرصتها به سطح ملی و بین المللی که موجود است.
فعالیت ها:-
• مطالعه وارزیابی امکانات منابع پولی در مورد تکنالوژی تدریس از راه دور
• ارزیابی موثریت و عملی بودن کار برد تکنالوژی تدریس از راه دور
• تربیه و آموزش اساتید در مورد طرق استفاده از این تکنالوژی
ج :موثریت:
مقصد: تحقق اهداف کمی و کیفی
استراتیژی 1 : انکشاف،توسعه وتجدید برنامه ها وتطبیق آن
فعالیت ها:-
1. تعیین یک کمیته جهت مرور و مطالعه تمام برنامه های تحصیلی و اداری در مطابقت؛ استراتیژی پلان جدید.
2. مطالعة تمام پالیسی های موجوده در پوهنځی و دریافت خلا ها و کمبودی ها در صورت امکان.
3. اصلاح نواقص و کمبودی های پالیسی های مرور شده موجوده.
4. تهیه و طرح مسوده پالیسی های جدید و مورد نیاز بوسیله کمیته ایجاد پالیسی در همکاری مستقیم بخش های مربوطه .
5. پیشنهاد پالیسی های تهیه شده جدید به شورای علمی پوهنتون غرض اخذ منظوری.
استراتیژی 2 : انکشاف،توسعه وتجدید واستفاده از سیستم های جدید.
فعالیت ها:-
1. ارزیابی توانمندی سیستم موجوده در مطابقت به انکشاف نهاد تحصیلی عالی.
2. مطالعه امکانات مالی به منظور انکشاف سیستم های موجود.
3. شناسایی و دریافت سیستم های بدیل.
4. شامل ساختن تمام بخش های پوهنتون در سیستم معلوماتی جدید به خاطر شریک ساختن معلومات .
استراتیژی 3: استخدام جهت دهی و حفظ استادان و اهل دانش با مهارت های لازم برای اجرای وظایف.
فعالیت ها:-
• معرفی پست های خالی برای اساتید جدید ازطریق مدیریت استادان ،منابع بشری وتبلیغات آزاد.
• ارزیابی امکانات بودیجوی برای تقرر اساتید جدید .
• استخدام اساتید جدید از طریق اعلان عمومی.
• ارزیابی استادان جدید بعد از دوره یک سمستر و دوره یکساله.
استراتیژی 4 : فراهم نمودن فضای مناسب و لوازم تدریس .
فعالیت ها:-
• تعیین یک کمیته برای مرور ومطالعه تمام پالیسی های موجود در مطابقت به استراتیژی پلان جدید.
• مطالعه تمام پالیسی های موجود دریافت خلا ها و کمبودی ها در صورت امکان.
• اصلاح نواقص و کمبودی های پالیسی های مرور شده موجوده.
• تهیه وطرح مسوده پالیسی های جدید و مورد نیاز.
1. هدف استراتیژیک اول ( تاسیسات وزیربنا)
v برنامه برای دست یابی به این هدف
برنامه 1:
1. تلاش برای ایجاد دفاتر جداگانه برای دیپارتمنت ها واساتید.
2. تلاش برای یک اطاق خاص برای مطالعه استادان.
3. تلاش برای ایجاد دفتر خاص برای هر استاد.
4. تلاش برای فراهم سازی خدمات انترنتی برای اساتید در بخش تدریس و تحقیق.
برنامه 2:
5. تلاش برای آماده سازی کتابخانه مستقل جهت رفع نیازمندی های محصلان پوهنځی شرعیات وقانون برای بخش اناث و ذکور.
6. تلاش برای فراهم سازی امکانات درسی معاصر برای اساتید و محصلان.
7. تلاش برای آماده سازی تالار خاص مربوط پوهنځی برای امور فرهنگی و نشاطات محصلان.
برنامه 3:
1. تلاش برای فراهم سازی تسهیلات ترانسپورت رایگان به محصلان.
2. تلاش غرض راه اندازی پروژه های اقتصادی از طریق تحقیقات وچاپ آن.
۲/ هدف استراتیژیک دوم(انکشاف برنامه های علمی وتوسعه اکادمیک پوهنځی شرعیات وقانون)
برنامه ها برای دست یابی به این هدف
برنامه 1 :فعال نمودن دیپارتمنت عقیده وفلسفه
فعالیت ها:-
• به دست آوردن جواز فعالیت دیپارتمنت عقیده وفلسفه از وزارت تحصیلات عالی.
• جذب سالانه 20 نفر محصل از بخش ذکور و اناث واجد شرایط از طریق امتحان کانکور برای دیپارتمنت عقیده وفلسفه.
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی درین رشته.
• تهیه و ترتیب نصاب درسی برای این رشته.
• ایجاد صنوف استندرد برای محصلان این رشته.
• نظارت متداوم از تدریس و ارزیابی سالانه.
۳/هدف استراتیژیک سوم (رشد و ارتقای ظرفیت، ومسلکی سازی و ارتقاء کیفیت تحصیل)
برنامه ها برای دست یابی به این هدف:-
برنامه 1: تداوم و تقویه دیپارتمنت فقه وقانون پوهنځی شرعیات وقانون
فعالیت ها:-
• جذب سالانه 400 نفر محصل واجد شرایط از طریق امتحان کانکور برای دیپارتمنت فقه وقانون.
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی در صورت ضرورت.
• تهیه و ترتیب پلان درسی (هفته وار، ماهانه و سالانه).
• تدریس مضامین در صنوف تحت پوشش مطابق به نصاب تعلیمی.
• تقدیم کنفرانسها،ورکشاپها وسمینارها برای رشد ظرفیت و مسلک سازی استادان ومحصلان درهر سمستر.
• نظارت متداوم از چگونگی تدریس و اجراءات کاری.
• ارزیابی محصلین مطابق به پلان سال تعلیمی (در دو سمستر) سالانه.
برنامه 2 : تداوم و تقویه دیپارتمنت تعلیمات اسلامی پوهنځی شرعیات وقانون
فعالیت ها:-
• جذب سالانه 300 نفر محصل واجد شرایط از طریق امتحان کانکور برای دیپارتمنت تعلیمات اسلامی
• تهیه و ترتیب پلان درسی (هفته وار، ماهانه و سالانه)
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی در صورت ضرورت
• تدریس مضامین در صنوف تحت پوشش مطابق به نصاب تعلیمی
• تقدیم کنفرانسها،ورکشاپها وسمینارها برای رشد ظرفیت و مسلک سازی استادان ومحصلان درهر سمستر.
• نظارت متداوم از چگونگی تدریس و اجرات کاری
• ارزیابی محصلان مطابق به پلان سال تحصیلی (در دو سمستر(سالانه)
برنامه 3 : تداوم و تقویه دیپارتمنت ثقافت اسلامی
فعالیت ها:-
• تشویق،ترغیب واهتمام محصلان به مضامین پوهنتون شمول
• رشد وتقویه نصاب درسی مضامین ثقافت اسلامی
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی در رشته
• تهیه و ترتیب پلان درسی برای تدریس مضامین ثقافت اسلامی
• ارائه کنفرانسها،ورکشاپها وسمینارها برای رشد ظرفیت وتقویه محصلان
• نظارت متداوم از چگونگی تدریس و اجراءات کاری
• ارزیابی محصلان مطابق به پلان سال تحصیلی سال جدید
برنامه 4 : تداوم و تقویه دیپارتمنت زبان عربی
فعالیت ها:-
• استخدام اساتید مجرب و مسلکی در ادبیات عربی
• تقدیم درس به محصلان به زبان عربی
• تقدیم ارایه خدمات درسی بشکل عملی، سمعی وصوتی
• تهیه و ترتیب پلان درسی برای مفردات وکاریکولم
• نظارت متداوم از چگونگی تدریس و اجرات کاری
• ارزیابی محصلان مطابق به پلان سال تحصیلی سال جدید
۴/ هدف استراتیژیک چهارم (بلند بردن توانائی های ریسرچ و تحقیقات علمی ، ارتقای کیفیت تحصیل، استفاده از تکنالوژی معلوماتی، انکشاف کریکولم و رشد ظرفیت اساتید پوهنځی شرعیات وقانون)
برنامه ها غرض دست یابی به این هدف
برنامه 1 :اهتمام به استاد ، یاد گیری و یاد دهی خوب وتغییر در روش تدریس ومعیاری سازی آن.
فعالیت ها:-
· نظارت از تدریس اسا تید در جریان سمستر
· بلند بردن ظرفیت اساتید در اداره صنف ومیتودهای جدید تدریس که به عصرنوین برابر باشد.
· رعایت اصول شفافیت و لوایح وزارت تحصیلات عالی همراه با لوایح پوهنتون در استخدام اساتید.
· عقد تفاهم نامه ها با چهار نهاد دولتی وخصوصی.
· تجدید نظر در پلان استراتیژیک پوهنځی مطابق با پلان استراتیژیک پوهنتون
· دایر کردن دو سیمینار آگاهی دهی (بخش اناث و ذکور) پلان استراتیژیک با اساتید و محصلان.
· تطبیق معیارهای پروسه یادگیری ویاد دهی خوب ومؤثر.
· تقویه میکانیزم ارزیابی اساتید، و تطبیق جدی آن به سطح دیپارتمنت ها.
· ایجاد انجمن علمی و فرهنگی محصلان به سطح پوهنځی.
برنامه 2 : ارتقای کیفیت تحصیل برنامه های علمی با استفاده از تکنالوژی معلوماتی، ومحاکم تمثیلی
فعالیت ها:-
· خریداری سامان آلات محاکم تمثیلی برای قاضی،څارنوال، مستنطق ومتهم.
· کاهش چپترها وتعیین منابع مناسب درسی از طرف دیپارتمنت ها.
· ایجاد گروپ های ویژة محصلان ازطریق صفحات اجتماعی.
· نظارت و هماهنگی در مورد وصل نمودن اساتید و محصلان از طریق پروگرام (LMS)
برنامه 3 : انکشاف کریکولم طوری که ضرورتهای نظری وعملی برنامه های اکادمیک را برآورده سازد و ظرفیت سازی استادان
فعالیت ها:-
· بلند بردن ظرفیت آمرین دیپارتمنت ها واستادان در معیاری سازی کریکولم از طریق سمینارها و ورکشاپ ها
· آمر دیپارتمنت باید کریکولم خویش را مطالعه نموده وساعت های عملی ونظری مضامین را تعیین نماید که جنبه عملی داشته باشد
· عیار نمودن کریکولم دیپارتمنت مطابق با نیازهای انکشافی بازار کار محلی، ملی و منطقوی
· معیاری سازی کریکولم ها و رفع نواقص موجوده آن از طریق مراجعه دقیق ومطابق معیارهای بین المللی و معیارهای وزارت تحصیلات عالی.
· اخذ تأییدی وزارت تحصیلات عالی برای کریکولم های موجود.
· پلان گذاری دقیق برای مرور دوره ای برنامه ها.
· تدویر ورکشاپی غرض ارتقای ظرفیت استادان ( اداره صنف وتعامل با محصلین )
· فراهم نمودن زمینه ماستری برای استادان پوهنځی که ماستری ندارند و فراهم نمودن زمینه دکتورا درصورت امکان برای استادان ماستر در بخش فقه وقانون و تعلیمات اسلامی.
· تناسب استادان دایمی وقراردادی در پوهنتون از لحاظ مدرک علمی در پنج سال آینده باید به گونه ذیل بوده باشد: 30% دکتورا 40% ماستر و 10% لیسانس
برنامه4: ظرفیت سازی استادان و محصلان در عرصه تحقیق و پژوهش و اشتراک فعال در انکشاف جامعه ازطریق کنفرانسها، سیمینارها، ملاقات ها، توزیع بروشورها و منشورات دیگر.
فعالیت ها:-
· بلند بردن ظرفیت استادان در مجال بحث، تحقیق و ریسرچ از طریق ورکشاپ ها
· زمینه سازی برای استادان تا در هر سمستر سیمینارهای علمی و اکادمیک داشته باشند.
· تا پنج سال آینده حد اقل 60 فیصد از استادان باید عملاً مصروف کار تحقیق و ریسرچ باشند.
· نوشتن30 مقاله تحقیقاتی توسط اساتید پوهنځی در جریان 5 سال و نشر آن در مجله سلام.
· آماده ساختن زمینه برای سیمینار های تحقیقاتی اساتید.
· آماده سازی وچاپ کتب درسی مضامین تخصصی پوهنځی و از بین بردن چپترها
در جریان 5 سال.
· آماده ساختن زمینه برای 20 سیمینار تحقیقی اساتید در جریان 5 سال.
· آماده ساختن زمینه برای 10 سیمینار تحقیقی محصلین در جریان 5 سال.
· شریک ساختن مونوگراف های تحقیقاتی معیاری با ادارات سکتوری.
· تقویت رابطه با مؤسسات و ادارات مختلف و به ویژه با فارغان پوهنتون از طریق اتحادیه فارغان بسطح پوهنتون و به سطح پوهنځی بخاطر درک کردن نیازها واقعی جامعه و نیازهای بازار کار.
· پوهنځی شرعات وقانون درحوزة تخصصات خویش برنامه های ارتقاء ظرفیت (ورکشاپ ها، سیمینارها و مجالس)را به اقشار مختلف جامعه و به ویژه برای محصلین خویش تدویر می نماید.
برنامه 5: ارتقای سطح تحصیلی فارغان پوهنځی شرعیات وقانون (به سطح ماستری) در رشته تعلیمات اسلامی وفقه قانون.
فعالیت ها:-
• استخدام اساتید به سویه دکتور و به سویه رتبه علمی پوهنوال و پوهاند.
• نظارت از تدریس اساتید درجریان هر سمستر.
• استفاده از روش های نوین تدریس درصنوف.
• بازنگری کاریکولم ونصاب درسی دوره ماستری.
• تقویه مکانیزم ارزیابی اساتید به سطح رشته ها.
• عقد تفاهمنامه با دو نهاد ماستری دولتی وغیردولتی.
• ارزیابی محصلان مطابق پلان در هر سمستر.
هدف استراتیژیک پنجم:(خدمات وتسهیلات لازم برای محصلان)
v برنامه های برای دست یابی به این هدف
برنامه 1:
1. ایجاد سیستم منظم برای درج شکایات محصلان.
2. تسهیلات لازم برای درج شکایات محصلان.
3. پیشنهاد نو سازی و بهتر سازی و سائط ترانسپورتی.
4. پیشنهاد وتلاش برای نوسازی و بهتر سازی وسایل درسی و مجهز کردن آن به تکنالوژی معاصر.
5. ایجاد وتصویب روابط اجتماعی وخدماتی میان محصلان.
6. احترام و متعهد بودن محصلان به ارزش های دینی وملی.
برنامه 2:
1. ایجاد ۴۰ سمینار، ورکشاپ و کنفرانسهای علمی برای ارتقاء کیفیت.
2. زمینه سازی برای انعقاد مجالس متعدد به استادان و محصلان و اجراءات لازم به ارتباط نظریات و پیشنهادات آنها .
هدف استراتیژیک ششم،هفتم وهشتم: (سهم گیری در انکشاف جامعه، استفاده از وسایل الیکترونیکی و تکنالوژی معلوماتی وروابط با جامعه و محیط اکادمیک)
v برنامه ها برای دست یابی به این اهداف
برنامه 1:
1. مراجعه دوره ئی کاریکولم در پنج سال آینده طبق نیازهای انکشافی جامعه.
2. تقویت روابط با محصلان از طریق جلسات انجمن بخاطر درک نیازهای واقعی جامعه.
3. زمینه سازی برای سهم گیری اساتید و محصلان برای انکشاف جامعه از طریق فعالیت های عامه و جلسات به انجمن محصلان.
4. شریک ساختن تحقیقات علمی با اساتید و محصلان از طریق صفحات اجتماعی بخاطر ارتقای ظرفیت ورشد مواهب علمی.
برنامه 2:
1. فراهم سازی انترنت سریع برای همه اعضاء اکادمیک برای استفاده از آن در اجراءات تحقیقات علمی.
2. برای سهولت وحفظ اسناد ،جابجا سازی همه برنامه ها، ارزیابی ها ، اسنادعلمی و اداری در دیتابیس پوهنځی.
3. برای کاهش مصرف و تقویت اقتصاد و رشد جامعه جابجا سازی همه امور علمی واداری در نظام سیستم الیکترونیکی.
4. درطول پنج سال آینده استفاده درست از وسایل الیکترونیکی وتکنالوژی معلوماتی در همه مجالس علمی اداری وتحقیقی.
برنامه 3:
1. امضاء تفاهمنامه با پنج جهت علمی وتحصیلی دولتی وخصوصی.
2. جمع آوری وموجودیت ۵۰ موضوع تحقیقی درطول پنج سال آینده.
3. زمینه سازی برای سیرهای علمی اساتید ومحصلان جهت رشد و ارتقاء ظرفیت.
4. ایجاد ۱۰ برنامه علمی مشترک میان نهاد های دولتی وخصوصی.
5. ایجاد وتقویت روابط با مردم موثر واشخاص با نفوذ در جامعه بخاطر رشد وانکشاف جامعه.
پس از تعیین اولویت های پلان پوهنځی و تعیین أهداف کوتاه مدت، اکنون زمان آن فرا رسیده است تا برنامۀ عمل (پلان عملیات) یک ساله جهت رسیدن به أهداف بلند مدت تدوین گردد. برنامۀ عمل و یا پلان کاری یک ساله تهیه و ترتیب گردیده است که جوابگوی سوالات ذیل میباشد.
کدام کار ها باید صورت گیرد؟ چه هدف؟ توسط چه اشخاص؟ در کجا؟ با کدام منابع مورد نیاز؟ در چه مدت زمانی؟ و با چه تأثیری؟ و چگونه انجام میشود؟ گفته میتوانیم که پاسخ همه سوالات فقط تهیه و ترتیب پلان عملیاتی (کاری) سالانه پوهنځی میباشد که ضم پلان استراتیژیک بوده و جوابگوی سوالات مذکور شده میتواند.
ارزیابی استراتیژی ها در نهاد های علمی و در عرصۀ عمل و تطبیق أمر خیلی مهم بوده و نقش حیاتی دارد بدون ارزیابی استراتیژی ها عملکرد انسانی بی نتیجه و هیچ اثری به آن مرتب نمی شود. بناءً ارزیابی عملکرد افراد و نهاد ها را تنظیم و در پیشبرد کار ممد و مؤثر میباشد.
پوهنځی شرعیات و قانون مبانی استراتیژی خویش را در روشنی لوایح و مقررات وزارت تحصیلات عالی و هدایت و رهبری پوهنتون بويژه مدیریت ارتقای کیفیت و اعتبار دهی پوهنتون سلام با تشکیل یک کمیته تدوین پلان، تهیه، ترتیب و تنظیم نموده است که مراحل تدوین پلان در آن تذکر داده شده است.
هم چنان برای تعیین شاخص های ارزیابی در پلان عملیاتی پوهنځی و دیپارتمنت ها موارد ذیل مشخص گردیده است.
1. انکشاف اکادمیک.
2. معیاری سازی و ارتقای کیفیت تحصیل.
3. بلند بردن توانایی های ریسرچ و تحقیق.
4. مدیریت و رهبری درست و خوب.
5. خدمات برای محصلان.
6. سهم گیری در انکشاف جامعه.
7. استفاده از وسایل الیکترونیکی و تکنالوژی معلوماتی.
8. و روابط با جامعه و محیط اکادمیک.
باید یاد آور شد که به سطح پوهنځی، دیپارتمنت ها و کمیته های فرعی پلان های تطبیقی سمستر وار، ربعوار، سالانه، کورس پالیسی های مضامین و پلان های انفرادی و پلان ها برای بهبود تدریس اساتید موجود است.
ارزیابی های اصولی توسط کمیته های خاص که از طرف آمرین دیپارتمنت های فارغ ده تعیین شده بود انجام شده شواهد و اسناد آن در دیپارتمنت ها موجود میباشد.
هم چنان نظارت بر منابع درسی توسط یک کمیته خاص تحت سرپرستی مسئول کمیته صورت گرفته که نتیجۀ آن کتباً به پوهنځی ارسال شده و در عرصۀ تطبیق کار و گزارش آن اقدامات لازم صورت گرفته است.
خلاصه اینکه گزارش عرصۀ تطبیقات همه پلانهای مربوطۀ پوهنځی، دیپارتمنت ها، مدیریت تدریسی و کمیته های فرعی به مدیریت ارتقای کیفیت و اعتبار دهی به سطح پوهنتون ارسال گردیده اسناد و شواهد آن در پوهنځی موجود میباشد.
پلان استراتیژیک ، دیدگاه و اهداف پوهنځی شرعیات وقانون طوری تدوین گردیده که با نظرداشت نقاط قوت و ضعف از وضعیت فعلی به وضعیت عالی تر تبدیل گردد. به مفهوم دیگر ایجاد یک سیستم تحصیلی ای که توان فراغت، قضات، خطباء، دعوتگران وڅارنوالان ماهر و متعهد را که مجهز با دانش مسلکی و خلاقیت های لازم باشد ، داشته و برای انکشاف ملی کشور ورفاه افغانستان مصدر خدمت شوند . این پلان استراتیژیک محصول مشوره ها و تبادل آرای اساتید با تجربه، و تلاش رهبری پوهنځی می باشد. با وصف اینکه این پلان با حقائق روز و عصر استوار و یک تلاش مناسب بوده برای فراهم آوری تحصیل برای نسل های اینده و انکشاف ملی کشور امر الزامی پنداشته می شود. بدین ترتیب پوهنحی شرعیات وقانون خود را به تطبیق پلان استراتیژیک ترتیب شده و تحقق دیدگاه آن متعهد می داند.